Lluka 9:23-26
I përshtatshëm për t'u lexuar në kohë përndjekjeje
«9:23-26. Edhe u thoshte të gjithëve: Kush do të vijë pas meje, le ta mohojë veten, edhe le ta marrë kryqin e vet përditë, edhe le të vijë pas meje. Sepse kush të dojë të shpëtojë jetën e vet, do ta humbasë; edhe kush të humbasë jetën e vet për mua, do ta shpëtojë. Sepse ç'dobi ka njeriu, po të fitojë gjithë botën, por të humbasë veten, ose të pësojë dëm? Sepse kush të ketë turp për mua e për fjalët e mia, për të do të ketë turp Biri i njeriut, kur të vijë në lavdinë e vet, edhe të Atit, edhe të engjëjve të shenjtë.»
Komandantët e mëdhenj i nxitin luftëtarët e tyre të stërvitur në vepra trimërie: jo vetëm u premtojnë nderet e fitores, por u thonë edhe se vetë vuajtja u sjell lavdi dhe u fiton çdo lëvdatë. Sepse ata që duan të korrin famë në betejë, s'mund të mos pësojnë ndonjëherë edhe plagë nga kundërshtarët. Por vuajtja e tyre nuk mbetet pa shpërblim, sepse lëvdohen si njerëz që i sulmuan trimërisht armiqtë, edhe vetë plaga dëshmon për guximin dhe trimërinë e shpirtit të tyre. Të njëjtat arsyetime shohim se i përdor edhe Zoti ynë Jisu Krishti në një fjalim, shkaku i të cilit ishte ky: Sapo u kishte treguar nxënësve se ishte krejt e nevojshme që Ai të duronte ndërmarrjet e liga të hebrenjve, të përqeshej prej tyre, të pështyhej në fytyrë, të vritej dhe të ngjallej të tretën ditë. Nxënësit mund të kujtonin se vetëm Ai, për jetën e botës, do të duronte përbuzjen e atyre vrasësve dhe mizoritë e tjera që i shkaktuan, ndërsa atyre do t'u lejohej të jetonin të qetë e të shmangnin pa faj e me gatishmëri vuajtjen për hir të përshpirtshmërisë, madje edhe durimin e vetë vdekjes në mish, po t'u binte, e kështu të mos pësonin asnjë turp. Pikërisht që të mos mendonin kështu, Ai, si të thuash, dëshmon me domosdoshmëri se ata që duan të quhen të denjë për lavdinë që Ai dhuron, duhet ta arrijnë atë me vepra trimërie po aq të mëdha, duke thënë: «Kush do të vijë pas meje, le ta mohojë veten, edhe le ta marrë kryqin e vet përditë, edhe le të vijë pas meje.»
Edhe këtu duhet të mahnitemi me dashurinë e Krishtit, Shpëtimtarit të të gjithëve, për botën; sepse Ai jo vetëm pranoi të vuante Vetë e të mbante një poshtërsi kaq të madhe, duke u përulur për ne deri në kryq e në vdekje, por edhe i nxit ndjekësit e Vet të zgjedhur drejt së njëjtës dëshirë të lartë: pikërisht ata që do të ishin mësuesit e njerëzve kudo në botë dhe do të mbanin detyrën e kryekomandantëve mbi popullin që iu besua. Sepse ata që u caktuan për një shërbesë kaq të madhe, duhej të ishin vërtet trima e të guximshëm, të armatosur me një mendje të patundur dhe me guxim të pamposhtur, që të mos trembeshin nga asnjë vështirësi dhe, edhe po t'u vinte vdekja, të përqeshnin tmerret e saj e të mos përfillnin asnjë frikë. Kush vepron kështu, e mohon veten, sepse, si të thuash, heq dorë nga kjo jetë e përkohshme dhe s'i çmon fare punët e saj, ngaqë ka zgjedhur të vuajë për lumturinë dhe dashurinë që janë në Krishtin. Kështu e ndjek njeriu Krishtin. Sepse çetën e apostujve të shenjtë, si të thuash, na e vë përpara harpa e Psalmistit, tek i thërret Krishtit, Shpëtimtarit të të gjithëve: «Për ty vritemi gjithë ditën; u numëruam si dele për therje.» Sepse edhe në këtë i ngjajnë Emanuelit, «i cili për gëzimin që kishte, duroi kryqin, duke përçmuar turpin.»
Prandaj Ai donte që ata që do të ishin mësuesit e gjithkujt nën diell, të qëndronin më lart se frika dhe se dashuria e ulët për botën, dhe ua caktoi si detyrë të vuanin për dashurinë ndaj Tij. Dhe Ai Vetë na ka mësuar se ç'karakter kanë ata apostuj të Tij që e duan, atje ku i tha të lumit Pjetër: «Simon, bir i Jonait, a më do ti? Kullot qengjat e mi; kullot delet e mia.» «Ai ishte Bariu i mirë; e dha jetën e vet për delet.» Sepse Ai nuk ishte rrogëtar; përkundrazi, ata që shpëtoheshin ishin të Tijtë: e pa ujkun që po vinte, nuk u përpoq të ikte, nuk e përçmoi tufën, por, madje, e la Veten të copëtohej prej saj, që të na çlironte dhe të na shpëtonte: «Se me plagët e Tij u shëruam», «edhe Ai u mundua për mëkatet tona.» Prandaj ata që duan ta ndjekin, dëshirojnë me zjarr t'i ngjajnë dhe janë vënë mbi tufat e Tij të arsyeshme, duhet të kalojnë mundime të ngjashme. Sepse i rrethojnë egërsira të shumta, të dhunshme e të papajtueshme, që vrasin mizorisht dhe i rrëmbejnë shpirtrat drejt gropës së humbjes. Sepse më të diturit dhe më të zotët e paganëve zotërojnë një gojëtari të madhe dhe e stolisin mësimin e tyre të rremë me fjalë të bukura; e kështu çoroditin disa njerëz zemërthjeshtë, duke i shtyrë shpesh të duan të marrin pjesë në sëmundjen e tyre e të largohen nga Perëndia që është mbi të gjitha, për të adhuruar në vend të Tij të tjerë që s'janë perëndi. Këta hodhën mbi apostujt e shenjtë përndjekje të padurueshme dhe i vunë vazhdimisht përballë rreziqeve. Sepse i lumi Pavël kujton ato që e panë duke i pësuar në Ikoni e në Listra, në Efes e në Damask. Një herë thotë: «Në Damask, komandanti i mbretit Aretas e ruante qytetin e damaskenëve, duke dashur të më kapte, edhe nga një dritare më zbritën nga muri me një shportë, edhe shpëtova nga duart e tij.» Dhe një herë tjetër: «Aleksandri farkëtar më bëri shumë keq.» Cila është, atëherë, dëshmia e këtij ungjillori të fuqishëm, e këtij luftëtari të guximshëm e të paepur, që kudo i përçmoi rreziqet më të mëdha? «Sepse për mua», thotë, «të jetuarit është Krishti, edhe të vdekurit është fitim.» Dhe përsëri: «Jam kryqëzuar bashkë me Krishtin; edhe tashmë nuk rroj më unë, por Krishti rron në mua; edhe atë që rroj tani në mish, e rroj me anë të besimit në Birin e Perëndisë, që më deshi dhe e dha veten për mua.»
Por dhuna e hebrenjve shpërtheu shpesh edhe kundër apostujve të tjerë: i përndoqën, i thirrën para sinagogave të tyre, i fshikulluan keqas, duke i urdhëruar të heshtnin dhe të hiqnin dorë nga predikimet e tyre të shenjta; sepse thoshin: «A nuk ju urdhëruam rreptë të mos i flisnit askujt në këtë Emër» (domethënë në Emrin e Krishtit, Shpëtimtarit të të gjithëve) «edhe ja, e keni mbushur Jerusalemin me mësimin tuaj.» Por, pasi nxënësit duruan akuzën e tyre të dhunshme për dashurinë e patundur që kishin ndaj Krishtit, dolën «duke u gëzuar se u quajtën të denjë të pësonin turp për Emrin.» Po të kishin qenë frikacakë e të lëshuar, të trembur nga fjalët e të mundur nga tmerret e vdekjes, si do të ishin provuar? Ose si do t'i kishin sjellë Perëndisë si fryte ata që u thirrën me anë të tyre? Sepse edhe urti Pavël, që s'mund ta mposhte asnjë vështirësi, kur, gjatë udhëtimit për në Jerusalem, profeti Agav i mori brezin, i lidhi këmbët e veta dhe tha: «Kështu do t'i lidhin hebrenjtë në Jerusalem njeriun të cilit i përket ky brez», u përgjigj dhe tha: «Ç'bëni ju, që qani dhe ma copëtoni zemrën? Sepse unë jam gati jo vetëm të lidhem, por edhe të vdes për Emrin e Zotit tonë Jisu Krisht.» Me të drejtë, pra, i urdhëroi burrërisht të ngadhënjenin mbi çdo përndjekje dhe të përballonin me guxim çdo sprovë, duke qenë i sigurt se, po të tregoheshin kështu të zellshëm për çështjen e Tij, do të bëheshin miqtë e Tij dhe do të merrnin pjesë në lavdinë e Tij. Në qoftë se, pra, njeriu është gati të durojë e të përçmojë tmerret e vdekjes, a e ka humbur veten e ka shkuar, dhe s'ka më asgjë që e pret? Kurrsesi: sepse pikërisht duke humbur jetën, e gjen atë; kurse ta gjejë do të thotë të sjellë mbi vete humbjen. Ç'frikë, pra, mund të ndiejnë tani shenjtorët, në qoftë se ajo që dukej e vështirë del përkundrazi e gëzueshme për ata që e mbajnë, kurse ajo që u është e dashur njerëzve, ngaqë s'ka dhembje, i çon pikërisht poshtë, drejt humbjes dhe grackës së ferrit, sipas Shkrimit?
Por Ai na tregon se është pa krahasim më mirë, shumë më lart se shkëlqimi e kënaqësia e botës, të shquhesh në dashurinë për Krishtin, kur thotë: «Sepse ç'dobi ka njeriu që fitoi gjithë botën, por humbi veten, ose pësoi dëm?» Sepse, kur njeriu shikon para së gjithash atë që është e këndshme dhe e dobishme për çastin, e prandaj i shmanget vuajtjes dhe dëshiron të jetojë me gëzim, edhe sikur të ketë pasuri dhe zotërime me bollëk, ç'dobi ka prej saj kur ka humbur veten? «Thesaret nuk i vlejnë të paudhit», por «forma e kësaj bote po shkon», edhe «si retë tërhiqen ato kënaqësi», edhe pasuria fluturon larg nga ata që e zotërojnë: «ndërsa drejtësia shpëton nga vdekja.»
Dhe më tej, që të na e vërë qartë përpara shpërblimin e gatishmërisë sonë për të punuar, thotë: «Sepse kush të ketë turp për mua e për fjalët e mia, për të do të ketë turp Biri i njeriut, kur të vijë në lavdinë e vet, edhe të Atit, edhe të engjëjve të shenjtë.» Shumë gjëra të dobishme e të nevojshme kryen Ai me këto fjalë. Sepse, së pari, tregon se plotësisht e patjetër del që ata që kanë turp për Të e për fjalët e Tij, do të marrin shpërblimin që meritojnë. E ç'mund të na jepte gëzim aq sa kjo? Sepse, në qoftë se ka disa përpara të cilëve Gjykatësi ndien turp, sikur t'u kishte borxh shpërblimin e bindjes, nderet e kurorën që u takojnë për dashurinë e përkushtimin që kanë ndaj Tij, dhe lëvdatat e fituara me trimërinë e tyre, si të mos themi, pa frikë se na kundërshton kush, se ata që kanë arritur bekime kaq të shkëlqyera, me siguri të plotë do të jetojnë tash e tutje në nderime e lavde të pambarim?
Por, më pas, Ai ngjall tek ata edhe frikë, kur thotë se do të zbresë nga qielli jo në përuljen e poshtërimin e Tij të mëparshëm, të ngjashëm me tonin, por në lavdinë e Atit të Vet, madje në një lavdi hyjnore e të përtejme, me engjëjt e shenjtë që rrinë roje rreth Tij. Prandaj, do të ishte gjëja më e mjerë dhe më shkatërruese të dënoheshe për frikacakëri e përtaci, kur Gjykatësi të ketë zbritur nga lart dhe radhët engjëllore të rrinë pranë Tij. Por gjë e madhe dhe fort e lume, madje një shije paraprake e lumturisë së fundme, është të mund të gëzohesh për mundimet e kryera tashmë dhe të presësh shpërblimin e lodhjeve të shkuara. Sepse të tillët do të lëvdohen, dhe vetë Krishti do t'u thotë: «Ejani, të bekuarit e Atit tim, trashëgoni mbretërinë e përgatitur për ju që nga themelimi i botës.» Qofshim edhe ne të denjë për këto shpërblime, me anë të hirit dhe të njerëzdashjes së Krishtit, Shpëtimtarit të të gjithëve: nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin i qoftë Perëndisë Atë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it