Lluka 9:43-45
«9:43-45. Dhe, ndërsa të gjithë mrekulloheshin për gjithçka që bënte, ai u tha nxënësve të vet: ‹Vini këto fjalë në veshët tuaj, sepse Biri i njeriut ka për t'u dorëzuar në duart e njerëzve.› Por ata nuk e kuptonin këtë fjalë, edhe u qe fshehur, që të mos e merrnin vesh; dhe kishin frikë ta pyesnin për këtë fjalë.»
Vërtet i thellë është misteri i perëndishmërisë, sipas fjalës së Pavlit të urtë; por Perëndia Atë ua zbulon atyre që janë të denjë ta marrin. Sepse edhe vetë Shpëtimtari, kur u fliste hebrenjve, tha: «Mos murmurisni ndër veten tuaj; askush nuk mund të vijë tek unë, po të mos e tërheqë Ati që më dërgoi.» Kur, pra, i lumi Pjetër u çmua i denjë për një hir kaq të lavdishëm e të mrekullueshëm, teksa ndodhej pranë Qesarisë së Filipit, bëri një rrëfim të drejtë e të patëmetë të besimit të tij tek ai, duke thënë: «Ti je Krishti, Biri i Perëndisë së gjallë.» Dhe cili qe shpërblimi për të cilin u çmua i denjë? Të dëgjonte Krishtin të thoshte: «Lum ti, Simeon, bir i Jonait, sepse mishi dhe gjaku nuk ta zbuloi këtë, por Ati im që është në qiej.» Veç kësaj, ai mori nderime të jashtëzakonshme: iu besuan çelësat e mbretërisë së Qiejve, dhe rrëfimi i besimit të tij u bë themeli i patundur i Kishës. «Sepse ti,» thotë, «je gur; dhe mbi këtë gur do të ndërtoj Kishën time, edhe portat e ferrit nuk do ta mundin.»
Prandaj, që ata që do të mësonin gjithë botën ta njihnin me saktësi misterin e tij, ai ua shpjegon qartë që më parë, gjë e dobishme dhe e nevojshme, duke thënë: «Vini këto fjalë në zemrat tuaja, sepse Biri i njeriut ka për t'u dorëzuar në duart e njerëzve.» Arsyeja, pra, që e shtyu Krishtin të fliste kështu, është, mendoj unë, një çështje edhe e dobishme edhe e nevojshme për ta shqyrtuar. Ai kishte marrë me vete lart në mal Pjetrin, Jakovin dhe Joanin, ishte metamorfozuar para tyre, dhe fytyra i shndriti si dielli; e u tregoi lavdinë me të cilën, kur të vijë koha, do të ngrihet mbi botën. Sepse ai do të vijë jo në një përulje si e jona, as në ultësinë e gjendjes njerëzore, por në madhështinë e shkëlqimin e hyjnisë, në një lavdi të patejkalueshme. Dhe përsëri, kur zbriti nga mali, çliroi një njeri nga një frymë e ligë dhe e dhunshme. Megjithatë, ai me siguri do të duronte për ne Mundimin e tij shpëtues, do të përballonte ligësinë e hebrenjve dhe, siç thotë shërbëtori i mistereve të tij, «me hirin e Perëndisë do të shijonte vdekjen për çdo njeri.» Por, kur kjo të ndodhte, s'ka asgjë të pabesueshme po të mendojmë se nxënësit do të trazoheshin dhe, në mendimet e tyre të fshehta, ndoshta do të thoshin me vete: Si bëhet që Ai kaq i lavdishëm, që i ngjalli të vdekurit me fuqinë e vet hyjnore, që qortoi detet dhe erërat, që me një fjalë shtypi Satananë, tani kapet si i burgosur dhe zihet në kurthet e këtyre vrasësve? A u gabuam, pra, kur menduam se ai është Perëndi? A kemi rënë nga mendimi i vërtetë për të? Sepse është e lehtë të kuptohet, qoftë edhe nga ajo që i tha i lumi Pjetër, se ata që nuk e njihnin misterin, domethënë se Zoti ynë Jisu Krisht do të duronte kryqin dhe vdekjen, do të gjenin në të një shkak pengese. Sepse, ndonëse ende s'e kishte parë Mundimin e tij, veçse vetëm kishte dëgjuar që më parë se do t'i ndodhte, e ndërpreu, duke thënë: «Larg qoftë prej teje, Zot; kjo nuk do të të ndodhë.»
Prandaj, që ata ta dinin ç'do të ndodhte me siguri, ai i porositi, si të thuash, ta ruanin misterin në mendjen e tyre. «Sepse vëreni,» thotë, «në zemrat tuaja.» Në këto fjalë, «ju» i dallon ata nga gjithë të tjerët. Sepse ai donte vërtet që ata vetë ta dinin ç'do të ndodhte, por jo që t'ua tregonin të tjerëve. Sepse nuk ishte e drejtë që të pamësuarve t'u mësohej thjesht Mundimi i tij i ardhshëm, por shumë më mirë ishte të bindeshin njëkohësisht se ai ishte ngjallur në mënyrë hyjnore nga varri dhe se e kishte asgjësuar vdekjen, e kështu të shmangej rreziku që të skandalizoheshin. Prandaj, kur të vijë koha, thotë ai, që unë të vuaj, mos pyesni: Si ka mundësi që Ai kaq i lavdishëm, që bëri gjithë këto shenja, ka rënë papritur, si një prej nesh, në duart e armiqve të tij? Përkundrazi, kur të mendoni për ekonominë, jini të bindur se unë nuk çohem me shtrëngim njerëzor, por shkoj atje me dëshirën time. Sepse çfarë mund ta pengonte Atë që i di që më parë dhe i shpall qartë gjërat që do të ndodhin, të mos pranonte të vuante, po të donte? Por unë pranoj të vuaj, që t'i shpengoj të gjithë nën qiell. Këtë na e mëson qartë edhe në një vend tjetër, duke thënë: «Askush nuk ma merr jetën, por unë e jap vetë, me vullnetin tim. Kam pushtet ta jap dhe kam pushtet ta marr përsëri.»
«Por ata, thotë, nuk e kuptonin këtë fjalë; edhe u qe fshehur prej tyre, që të mos e merrnin vesh.» Tani, natyrshëm dhe me të drejtë mund të çuditet dikush, kur bluan me vete, si ka mundësi që nxënësit s'e njihnin misterin e Krishtit. Sepse, ndonëse i përkisnin radhëve të hebrenjve, prapëseprapë nuk ishin as përtacë as përbuzës, por, përkundrazi, tepër të zellshëm dhe të kujdesshëm. Sepse, ndonëse i quanin zejtarë, puna e të cilëve ishte peshkimi në liqen, prapë, siç thashë, ishin edukuar me maturi dhe nuk ishin aspak të paditur për Shkrimet e Moisiut; sepse pikërisht për këtë arsye i kishte zgjedhur Krishti. Si, pra, s'e dinin misterin e Krishtit, kur ai u ishte parafiguruar në shumë vende nga ligji dhe u ishte parashfaqur bukur në figurat e tij, si në një pikturë? Sepse, që ta sqaroj mendimin tim me një shembull: ata nuk mundën të iknin nga robëria e Egjiptit, as t'i shpëtonin dorës që i shtypte, derisa flijuan një qengj sipas ligjit të Moisiut; dhe, pasi hëngrën mishin e tij, lyen shtalkat e derës me gjakun e tij, e kështu e turpëruan shkatërruesin. Por nuk ishte thjesht flijimi i një deleje ai që i bëri më të lartë se vdekja dhe shkatërruesi. Figurat janë shtatzënë me të vërtetën; dhe kjo vepër e tyre ishte, siç thashë, një parashfaqje: nëpërmjet asaj që u bë në hije, ajo paralajmëronte fuqinë shpëtuese të vdekjes së Krishtit dhe zhdukjen e shkatërrimit me gjakun e tij. Ai, veç kësaj, e dëbon tiranin tonë mizor, Satananë, dhe i çliron nga sundimi i frymëve të ndyra ata që i kishin robëruar, të cilët, si izraelitët që i vunë të bënin tulla, ishin bërë pre e kujdeseve tokësore, e epsheve të ndyra të mishit dhe e shpërqendrimeve të kota të kësaj bote.
Misteri i Mundimit mund të shihet edhe në një rast tjetër. Sepse, sipas ligjit të Moisiut, jepeshin dy cjep, që nuk ndryshonin në asgjë nga njëri-tjetri, por ishin njësoj në madhësi e në pamje. Prej tyre, njëri quhej «zoti», kurse tjetri, «i lëshuari». Dhe, kur hidhej shorti për atë që quhej «zoti», ai flijohej, kurse tjetri lëshohej larg flijimit; dhe prandaj mbante emrin «i lëshuari». Dhe kush shenjohej me këtë? Fjala, ndonëse ishte Perëndi, ishte në shëmbëllimin tonë dhe mori trajtën tonë të mëkatarëve, për sa i përket natyrës së mishit. Cjapi, pra, qoftë mashkull qoftë femër, flijohej për mëkatet. Por vdekja ishte ajo që na takonte ne, sepse me anë të mëkatit kishim rënë nën mallkimin hyjnor. Por, kur vetë Shpëtimtari i të gjithëve, si të thuash, e mori përsipër barrën, kaloi mbi vete atë që na takonte ne, dhe dha jetën e tij, që ne të lëshoheshim larg nga vdekja dhe shkatërrimi.
Misteri, pra, u ishte zbuluar hebrenjve me anë të asaj që hijezohej në ligj, veç sikur t'i kishin njohur Shkrimet e shenjta. Por, siç shkroi i lumi Pavël, «Israelit i ka ndodhur verbëri e pjesshme»; dhe: «edhe sot e kësaj dite, kur lexohet Moisiu, mbulesa rri mbi zemrën e tyre; dhe nuk ngrihet, sepse në Krishtin ajo hiqet.» Ata, pra, vërtet mburren me ligjin, por qëllimi i tij u është krejt i fshehtë; sepse ai na çon te misteri i Krishtit. Por se ata s'kuptonin, e tregon Shpëtimtari ynë, duke thënë: «Hetoni Shkrimet, sepse ju mendoni se në to keni jetë të përjetshme; edhe ato janë që dëshmojnë për mua. Por ju nuk doni të vini tek unë, që të keni jetë.» Sepse Shkrimet e frymëzuara nga Perëndia e çojnë atë që ka mend drejt një njohjeje të saktë të mësimeve të së vërtetës; por nuk u sjellin asnjë dobi të pamençëve, të paditurve dhe të shkujdesurve. Jo se nuk munden ta bëjnë këtë, por sepse dobësia e mendjes së tyre i bën të paaftë të marrin dritën që japin Shkrimet. Sepse, ashtu si drita e shkëlqimit të diellit është e kotë për ata që s'kanë të parët, jo se ajo s'mund të shndrisë, por sepse sytë e tyre s'janë të aftë ta pranojnë e ta marrin, kështu edhe Shkrimet e shenjta, ndonëse të frymëzuara nga Perëndia, s'u sjellin asnjë dobi të pamësuarve dhe të marrëve.
Detyra jonë, pra, është t'i afrohemi Perëndisë dhe të themi: «Hapi sytë e mi, që të shoh mrekullitë e ligjit tënd.» Kështu ai do të na e zbulojë Krishtin, nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin, Perëndisë Atë i qoftë lavdi dhe pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it