Lluka 9:46-48

«9:46-48. Edhe hyri një mendim ndër ta, se cili prej tyre është më i madhi. Edhe Jisui, duke ditur mendimin e zemrës së tyre, mori një fëmijë dhe e vuri pranë vetes, edhe u tha atyre: ‹Kushdo që pret këtë fëmijë në emrin tim, më pret mua; edhe kushdo që më pret mua, pret atë që më dërgoi. Sepse ai që është më i vogli ndër ju të gjithë, do të jetë më i madhi.›»

Ju që jeni të zellshëm për zotësi shpirtërore dhe keni etje të merrni mësimet e shenjta, merrni sërish ato që doni. Dhe nuk është ndonjë mësues i kësaj bote ai që ju çon drejt plaçkës fitimprurëse, as ndonjë si ne që e merrni për udhërrëfyes, por Fjala e Perëndisë, që zbriti nga lart, madje nga qielli, dhe që është drita e vërtetë e qiellit dhe e dheut. Sepse gjithë krijesa e arsyeshme ndriçohet prej tij, meqë ai është dhënësi i çdo urtësie e mençurie. Prej tij marrim çdo njohuri të virtytit dhe aftësinë e përsosur për të kryer vepra të mira, siç u ka hije shenjtorëve. Sepse, siç thotë Shkrimi, «jemi mësuar prej Perëndisë». Edhe pjesa që sapo u parashtrua para nesh dëshmon për atë që thashë. «Sepse hyri», thotë, «një mendim ndër ta», domethënë ndër apostujt e shenjtë, «se cili prej tyre është më i madhi.»

E tani, ai që mendon se Jisui ishte thjesht njeri, le të mësojë se gabon dhe se është larguar shumë nga e vërteta. Le ta dijë, pra, se, ndonëse Perëndia Fjalë u bë mish, ishte e pamundur që ai të pushonte së qeni ai që ishte, dhe se mbeti Perëndi. Sepse fuqia për të hetuar zemrat e veshkat dhe për të njohur të fshehtat e tyre është veti vetëm e Perëndisë më të lartë, dhe e askujt tjetër përveç tij. Por ja, Krishti heton mendimet e apostujve të shenjtë dhe ngul syrin e Hyjnisë mbi ndjenjat e tyre të fshehta. Prandaj edhe ai është Perëndi, duke qenë i stolisur me nderime kaq të lavdishme e hyjnore.

Por le ta shqyrtojmë tani këtë çështje: a u kapën vallë njëherësh nga kjo sëmundje të gjithë nxënësit e lumtur? A hyri ky mendim menjëherë te të gjithë? Mirëpo, sipas meje, është krejt e pabesueshme të mendosh se të gjithë, në të njëjtin çast, u bënë pre e përbashkët e një sëmundjeje të vetme. Por, siç e marr me mend, kur i ndodhi njërit, Ungjillori i urtë, që të mos dukej se ngrinte padi kundër ndonjërit prej bashkënxënësve të vet, shprehet në mënyrë të papërcaktuar, duke thënë: «Hyri një mendim ndër ta, se cili prej tyre është më i madhi.» Nga kjo, megjithatë, na jepet të shohim sa dinak është Satanai për të bërë keq. Sepse ky gjarpër ligbërës është tepër i shkathët e plot dredhi, dhe kurdis në mënyra të larmishme kundër atyre që e kanë vënë dashurinë te një jetë e ndershme dhe që kërkojnë me zjarr virtytet më të përsosura. Dhe nëse me kënaqësitë mishore arrin të mposhtë mendjen e ndokujt, sulmon egërsisht, mpreh thumbin e epshit dhe, me vetë pacipërinë e sulmeve të tij, e përul edhe një mendje të patundur në epshe të poshtra. Por nëse dikush tregohet burrëror dhe u shpëton këtyre kurtheve, atëherë përdor dredhi të tjera, duke kurdisur joshje për ta tunduar drejt sëmundjeve të mendjes. Sepse ai mbjell ndonjë farë që s'i pëlqen Perëndisë; dhe te ata që kanë diçka fisnike dhe lëvdatën e një jete të shkëlqyer, nxit pasionin e lavdisë së kotë, duke i shtyrë pak nga pak drejt një kryelartësie të neveritshme. Sepse, ashtu si ata që, të pajisur për luftë, gatiten të përballen me pushtuesit dhe përdorin shumë mjete kundër tyre, ose nderin harqet që lëshojnë shigjeta, ose hedhin gurë me hobe, ose sulen burrërisht mbi ta me shpata të zhveshura, kështu edhe Satanai përdor çdo dredhi, kur u bën luftë shenjtorëve me anë të mëkateve të shumëllojshme.

Pra, pasioni dhe lakmia e lavdisë së kotë sulmuan njërin prej apostujve të shenjtë; sepse vetë grindja se cili prej tyre është më i madhi është shenjë e një njeriu ambicioz, që digjet të rrijë në krye të të tjerëve. Por nuk flinte ai që di të çlirojë, domethënë Krishti; ai pa në mendjen e nxënësit këtë mendim që mbinte, sipas fjalëve të Shkrimit, si ndonjë bimë e hidhur. Pa egjrën, veprën e mbjellësit të lig; dhe përpara se të rritej lart, përpara se të lëshonte thellë rrënjët, përpara se të forcohej e të pushtonte zemrën, ai, si të thuash, e shkul të keqen që nga vetë rrënja. Pa shigjetën e barbarit që kishte gjetur hyrje; dhe përpara se ajo të fitonte e të shponte mendjen tejpërtej, gjen një ilaç. Sepse kur pasionet sapo nisin tek ne dhe janë, si të thuash, ende në fillimet e tyre, jo të rritura plot e as të rrënjosura fort, mposhten lehtë. Por, kur janë shtuar e forcuar, vështirë të flaken dhe mbahen me jo pak pacipëri. Prandaj njëri prej të urtëve tha: «Nëse fryma e sundimtarit ngrihet kundër teje, mos e lër vendin tënd, sepse nënshtrimi shëron shumë mëkate.»

Në ç'mënyrë, pra, Mjeku i shpirtrave e këput pasionin e lavdisë së kotë? Si e çliron nxënësin e dashur nga të qenët pre e armikut dhe nga një gjë e urryer për Perëndinë e për njeriun? «Mori një fëmijë», thotë, «dhe e vuri pranë vetes»; dhe e ktheu këtë ngjarje në dobi si për vetë apostujt e shenjtë, ashtu edhe për ne, pasardhësit e tyre. Sepse kjo sëmundje, si rregull, i bën pre të gjithë ata që janë në çfarëdo pikëpamje më lart se njerëzit e tjerë.

Po fëmijën që kishte marrë, figurë e shëmbëllim të çfarë e bëri? Të një jete të pafajshme e pa ambicie. Sepse mendja e një fëmije s'ka mashtrim, zemra e tij është e çiltër, mendimet e tij janë të thjeshta; nuk lakmon gradë dhe nuk di ç'do të thotë të jesh më i lartë në pozitë se një tjetër. Madje s'ngurron aspak të quhet më i vogli dhe nuk e vë veten mbi asnjë njeri tjetër. Dhe ndonëse është nga një familje e mirë prej lindjes, nuk grindet për pozitë as me një skllav; as, ndonëse ka prindër të pasur, nuk vë re ndonjë ndryshim mes vetes e fëmijëve të varfër. Përkundrazi, i pëlqen të rrijë me ta, e flet e qesh bashkë me ta pa bërë dallim. Në mendjen e zemrën e tij ka një çiltërsi të madhe, që buron nga thjeshtësia e pafajësia. Sepse edhe Shpëtimtari u tha dikur apostujve të shenjtë, ose më mirë të gjithë atyre që e duan: «Me të vërtetë po ju them, se po të mos ktheheni e të bëheni si këta fëmijë, nuk do të mund të hyni në mbretërinë e Perëndisë.» Dhe një herë tjetër, kur gratë i sillnin foshnjat e veta e nxënësit i pengonin, ai tha: «Lini fëmijët e vegjël të vijnë tek unë dhe mos i ndaloni, sepse mbretëria e qiejve është e të tillëve.» Dhe përsëri Pavli fort i urtë dëshiron që ata që besojnë në Krishtin të jenë «burra të rritur nga mendja, por foshnja nga ligësia». Dhe një tjetër prej apostujve të shenjtë tha: «Si foshnja të sapolindura, doni qumështin e arsyeshëm e të kulluar, që me anë të tij të rriteni drejt shpëtimit, në qoftë se e keni shijuar se Zoti është i mirë.»

Siç thashë, Krishti e solli fëmijën si shembull thjeshtësie e pafajësie «dhe e vuri edhe pranë vetes», duke treguar me anë të tij, si në një figurë, se ai i pranon e i do ata që janë të tillë, e i quan të denjë, si të thuash, të rrinë pranë tij, meqë janë të një mendjeje me të dhe të etur të ecin në gjurmët e tij. Sepse ai tha: «Mësoni prej meje, se jam i butë dhe i përulur në zemër.» Dhe në qoftë se ai që i tejkalon të gjitha e që është kurorëzuar me lavdi kaq të epërme, është i përulur në zemër, si të mos sjellë kjo mbi njerëz si ne, madje mbi vetë veten tonë, qortimin e një marrëzie të plotë, nëse nuk sillemi me përulësi ndaj të varfërve e nuk mësojmë ç'është natyra jonë, por na pëlqen të krekosemi me ambicie përtej masës sonë!

Dhe ai thotë më tej: «Ai që pret këtë fëmijë në emrin tim, më pret mua; dhe ai që më pret mua, pret atë që më dërgoi.» Prandaj, shpërblimi i atyre që nderojnë shenjtorët është një e i njëjti, qoftë ai që nderohet, po të dojë rasti, i një grade të thjeshtë, qoftë i një pozite e dinjiteti të lartë (sepse ai pret Krishtin, e nëpërmjet tij dhe në të, Atin). Si të mos ishte, pra, krejt marrëzi që ata të grindeshin mes tyre, të synonin vendin e parë e të mos pranonin të quheshin më poshtë se të tjerët, kur do të priteshin të gjithë njësoj!

Por ai e bën edhe më të qartë kuptimin e kësaj thënieje, duke thënë: «Sepse ai që është më i vogli ndër ju të gjithë, ai është më i madhi.» Po si është më i madhi ai që quhet më i vogli? A bëhet krahasimi për nga virtyti? Po si mund të jetë kjo? Vendi i parë nuk i caktohet atij që është më i lartë në virtyt se tjetri. Në ç'mënyrë, pra, është më i madhi ai që është më i vogli? Ndoshta, pra, ai e quan më të vogël atë të cilit i pëlqejnë gjërat e përulura dhe që, nga përvujtëria, nuk mendon lart për veten. I tillë njeri i pëlqen Krishtit; sepse është shkruar se «Kushdo që e lartëson veten, do të përulet, dhe ai që e përul veten, do të lartësohet.» Dhe vetë Krishti thotë diku: «Lum të varfërit në frymë, sepse e tyre është mbretëria e qiejve.» Pra, stolia e një shpirti të shenjtëruar është një mendje e varfër dhe e përulur; kurse dëshira për të menduar lart për veten, për t'u përleshur me vëllezërit për hir të nderit e të dinjitetit dhe për t'u grindur marrëzisht me ta, është po ashtu një turp. Një sjellje e tillë i ndan miqtë dhe ndoshta i bën armiq të mëdhenj edhe ata që kanë prirje të ngjashme. E mund ligjin e natyrës dhe përmbys atë dashuri të lindur që u detyrohemi vëllezërve tanë. I ndan ata që e duan njëri-tjetrin dhe ndonjëherë i bën armiq mes tyre edhe ata që i bashkon lindja nga i njëjti bark. Ajo lufton e i kundërvihet bekimeve të paqes. E mjerë është ajo, një sëmundje e sajuar nga ligësia e djallit. Sepse ç'ka më mashtruese se lavdia e kotë? Si tym shpërndahet, si re kalon dhe si vegimi i një ëndrre kthehet në hiç. Mezi ia arrin barishtes në qëndrueshmëri dhe thahet si bari. Sepse është shkruar se «çdo mish është bar, dhe gjithë lavdia e njeriut si lulja e barit». Është, pra, një dobësi që përbuzet edhe ndër ne e që radhitet ndër të këqijat më të mëdha. Sepse kush nuk e quan bezdi një njeri që lakmon lavdi të kotë, të fryrë me krenari boshe? Kush nuk e shikon me përbuzje e nuk e quan «mburravec» atë që nuk pranon të jetë i barabartë me të tjerët, por del përpara sikur kërkon të mbahet më i lartë se ata? Le të jetë, pra, larg atyre që e duan Krishtin sëmundja e lavdisë së kotë; dhe le t'i çmojmë shokët tanë më të mirë se veten, e le të përpiqemi të stolisemi me atë përulësi mendjeje që i pëlqen Perëndisë. Sepse, duke qenë kështu të thjeshtë në mendje, siç u ka hije shenjtorëve, do të jemi me Krishtin, që e nderon thjeshtësinë; nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin, Perëndisë Atë i qoftë lavdia e pushteti, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.