Lluka 9:51-56
«9:51-56. Edhe ndodhi që, kur u mbushën ditët për ngritjen e tij, ai e drejtoi fytyrën për të shkuar në Jerusalem; edhe dërgoi lajmëtarë përpara fytyrës së tij. Edhe ata shkuan e hynë në një fshat të samaritanëve, që t'i bënin gati. Por nuk e pritën, sepse fytyra e tij ishte si e atij që shkon në Jerusalem. Edhe kur panë këtë nxënësit e tij, Jakovi e Joani, thanë: ‹A do ti të themi të zbresë zjarr nga qielli e t'i përpijë?› Por ai u kthye dhe i qortoi, edhe shkoi në një fshat tjetër.»
Ata që janë pajisur me pasuri të pamasë dhe krenohen për begatinë e tyre të bollshme, mbledhin në gostitë e tyre njerëz të zgjedhur dhe u shtrojnë një tryezë të mbushur me shkëlqim, duke krijuar, me larminë e gjellëve dhe të salcave të llojllojshme, një kënaqësi më të madhe se thjesht ngopja e urisë. Por nga kjo nuk buron asnjë dobi, përkundrazi një dëm i madh për ata që ulen në gosti. Sepse gjithçka që i tepron nevojës, pasi është shuar uria, është përherë e dëmshme. Kurse ata që zotërojnë pasuritë qiellore, që i njohin mësimet e shenjta dhe janë ndriçuar me dritën hyjnore, i ushqejnë shpirtrat e tyre, duke i gostitur me ligjërata udhëzuese, që kështu të bëhen edhe të frytshëm ndaj Perëndisë, edhe të zotë në udhën që çon drejt çdo virtyti, edhe të zellshëm për të kryer ato vepra që e çojnë njeriun në një përfundim të lumtur. Në këtë tryezë mendore e të shenjtë, pra, na fton fjala e shenjtë; sepse thotë: «Hani e pini, edhe dehuni, o miqtë e mi.» Por miq të kujt? Kuptohet, të Perëndisë. Edhe vlen të vihet re se me këto gjëra duhet të dehemi, dhe se kurrë nuk mund të ngopemi me atë që na ndërton shpirtërisht. Le të shohim, pra, ç'lloj dobie na paraqet mësimi ungjillor në këtë rast.
«Sepse, kur u mbushën, thotë, ditët për ngritjen e tij, ai e drejtoi fytyrën për të shkuar në Jerusalem.» Me këtë nënkuptohet se tashmë kishte ardhur koha kur Ai duhej të ngjitej më në fund në qiell e të banonte me Perëndinë Atë, pasi të kishte pësuar për ne mundimin e tij shpëtimtar; prandaj vendosi të shkonte drejt Jerusalemit. Sepse kjo është, me sa mendoj, kuptimi i shprehjes «e drejtoi fytyrën». Dërgon, pra, lajmëtarë për t'u përgatitur strehë atij dhe shokëve të tij. Edhe kur arritën në një fshat të samaritanëve, nuk u pritën. Për këtë, nxënësit e bekuar u zemëruan, jo aq për veten e tyre, sesa ngaqë samaritanët nuk e nderonin Atë që është Shpëtimtar e Zot i të gjithëve. Edhe ç'ndodhi më pas? Murmuritën fort; dhe, duke qenë se madhështia e fuqia e tij nuk u ishin të panjohura, thanë: «Zot, a do që të themi të zbresë zjarr nga qielli e t'i përpijë?» Por Krishti i qortoi që folën kështu. Dhe pikërisht në këto fjalë të fundit qëndron thelbi i mësimit; prandaj le ta shqyrtojmë me kujdes gjithë këtë pjesë. Sepse është shkruar: «Rrih qumështin, edhe bëhet gjalpë.»
Do të ishte e pavërtetë, pra, të pohohej se Shpëtimtari ynë nuk e dinte se ç'do të ndodhte; sepse, meqë i di të gjitha, e dinte, sigurisht, se lajmëtarët e tij nuk do të priteshin nga samaritanët. Për këtë s'ka asnjë dyshim. Përse, pra, i urdhëroi të shkonin përpara tij? Arsyeja ishte se e kishte zakon t'u bënte vazhdimisht mirë apostujve të shenjtë në çdo mënyrë të mundshme; dhe, për këtë qëllim, ndonjëherë i vinte në provë. Kështu, për shembull, një herë po lundronte në liqenin e Tiberiadës me ata që u përmendën më lart; dhe, ndërsa lundronte, e zuri gjumi qëllimisht. U ngrit mbi liqen një erë e furishme, nisi të tërbohej një stuhi e ashpër dhe e pazakontë, barka ishte në rrezik dhe lundërtarët të trembur. Sepse Ai me qëllim e lejoi stuhinë dhe tërbimin e furtunës të sulmonin anijen, që të provonte besimin e nxënësve dhe të bënte të dukshme madhështinë e fuqisë së tij. Dhe kjo, në të vërtetë, qe pikërisht rrjedhoja. Sepse ata, në vogëlsinë e besimit të tyre, thanë: «Mjeshtër, na shpëto, po mbytemi!» Edhe Ai u ngrit menjëherë e tregoi se është Zot i elementeve; sepse qortoi detin dhe furtunën, dhe u bë një qetësi shumë e madhe. Kështu edhe në këtë rast: e dinte, vërtet, se samaritanët nuk do t'i pritnin ata që kishin shkuar përpara për të lajmëruar se do të bujtte tek ta; por i lejoi të shkonin, që edhe kjo të ishte një mjet për t'u bërë mirë apostujve të shenjtë.
Cili qe, pra, qëllimi i kësaj ngjarjeje? Ai po ngjitej në Jerusalem, sepse koha e mundimit të tij tashmë po afrohej. Do të duronte fyerjet e hebrenjve; do të shpërfillej nga skribët dhe farisenjtë; e do të pësonte ato gjëra që ata i shkaktuan, kur u vunë të kryenin çdo dhunë dhe paturpësi të ligë. Prandaj Ai, si të thuash, e bëri përçmimin që hasën nga samaritanët një ushtrim përgatitor për këtë çështje, që të mos skandalizoheshin kur ta shihnin duke pësuar dhe të kuptonin se donte që edhe ata të ishin të durueshëm e të mos murmurisnin fort, edhe sikur njerëzit t'i trajtonin me përbuzje. Ata nuk i kishin pritur lajmëtarët. Ishte detyrë e nxënësve që, duke ndjekur gjurmët e Zotit të tyre, ta përballonin me durim, siç u ka hije shenjtorëve, dhe të mos thoshin asgjë me zemërim për ta. Por ende nuk ishin të prirur kështu; përkundrazi, të kapur nga një zemërim tepër i nxehtë, do të kishin thirrur mbi ta zjarr nga qielli, aq sa arrinte vullneti i tyre. Por Krishti i qortoi që folën kështu.
Shih këtu, të lutem, sa i madh është dallimi ndërmjet nesh dhe Perëndisë; sepse largësia është e pamatshme. Sepse Ai është i ngadaltë në zemërim, zemërgjerë, me butësi e me dashuri të pashoqe për njerëzit; kurse ne, bij të dheut, jemi të shpejtë për t'u zemëruar, të nxituar për të humbur durimin, dhe me zemërim nuk pranojmë të gjykohemi nga të tjerët kur na zbulojnë se kemi bërë ndonjë të keqe, ndërkohë që jemi tepër të gatshëm t'u gjejmë të meta të tjerëve. Prandaj Perëndia, Zoti i të gjithëve, pohon e thotë: «Sepse mendimet e mia nuk janë si mendimet tuaja, as udhët tuaja si udhët e mia; por siç është qielli larg nga dheu, kështu janë udhët e mia larg nga udhët tuaja, edhe mendimet e mia nga mendimet tuaja.» I tillë, pra, është Ai që është Zot i të gjithëve; kurse ne, siç thashë, që mërzitemi shpejt e shtyhemi lehtë drejt zemërimit, marrim ndonjëherë hak ashpër e pa masë kundër atyre që na shkaktuan ndonjë bezdi të vogël; dhe, ndonëse na është urdhëruar të jetojmë sipas Ungjillit, nuk e arrijmë as atë që urdhëroi ligji. Sepse ligji tha: «Sy për sy, dhëmb për dhëmb, dorë për dorë», dhe urdhëroi që të mjaftonte një shpagim i barabartë; kurse ne, siç thashë, ndonëse ndoshta kemi pësuar vetëm një padrejtësi të vogël, do të hakmerreshim shumë ashpër, pa e kujtuar Krishtin, që tha: «Nxënësi nuk është më i madh se mësuesi i tij, as shërbëtori se zoti i tij»; i cili gjithashtu, «kur shahej, nuk shante prapë; kur pësonte, nuk kërcënonte, por ia dorëzonte çështjen e tij Atij që gjykon me drejtësi». Duke ecur në këtë udhë, me të drejtë çmohet edhe Jobi shumëdurues; sepse për të është shkruar: «Cili njeri është si Jobi, që i pi fyerjet si ujë?» Për të mirën e tyre, pra, i qortoi nxënësit: ua zbuti butësisht ashpërsinë e zemërimit, nuk i lejoi të murmurisnin fort kundër atyre që mëkatuan, por i bindi më tepër të ishin zemërgjerë e të mbanin një mendje të patundur nga asgjë e tillë.
U bëri dobi edhe në një mënyrë tjetër: ata do të ishin mësuesit e gjithë botës, do të udhëtonin nëpër qytete e fshatra, duke shpallur kudo lajmin e mirë të shpëtimit. Domosdo, pra, ndërsa përpiqeshin të përmbushnin detyrën e tyre, do të ndeshnin njerëz të ligj, që do ta hidhnin poshtë lajmin hyjnor dhe, si të thuash, nuk do ta pranonin Jisuin të bujtte tek ata. Prandaj, sikur Krishti t'i kishte lëvduar që dëshironin të zbriste zjarr mbi samaritanët dhe t'u jepej një mundim kaq i dhimbshëm, ata do të ishin prirur njësoj në shumë raste të tjera, dhe, sa herë që njerëzit do të shpërfillnin porosinë e shenjtë, do të shpallnin dënimin e tyre e do të thërrisnin mbi ta zjarr nga lart. Dhe cila do të ishte rrjedhoja e një sjelljeje të tillë? Ata që do të pësonin do të ishin të panumërt, dhe nxënësit nuk do të ishin më aq mjekë të të sëmurëve, sa më tepër mundues, të padurueshëm për njerëzit kudo. Për të mirën e tyre, pra, u qortuan, kur u zemëruan pa masë për përçmimin e samaritanëve; që të mësonin se, si shërbëtorë të lajmit hyjnor, duhej përkundrazi të ishin plot zemërgjerësi e butësi, jo hakmarrës, jo të prirur nga zemërimi, as të gatshëm të sulmonin egërsisht ata që i fyejnë.
Dhe se shërbëtorët e porosisë së Perëndisë ishin zemërgjerë, na e mëson Pavli, duke thënë: «Sepse mendoj se Perëndia na nxori ne apostujt të fundit, si të dënuar me vdekje; sepse u bëmë shfaqje për botën, edhe për engjëjt, edhe për njerëzit. Kur na shajnë, bekojmë; kur na përflasin, lutemi; u bëmë fëlliqësira e botës, mbeturina e të gjithëve deri më sot.» Ai u shkroi edhe të tjerëve, ose më mirë të gjithë atyre që ende nuk e kishin pranuar Krishtin brenda tyre, por, si të thuash, vuanin ende nga kryelartësia e samaritanëve: «Ju lutemi në vend të Krishtit: pajtohuni me Perëndinë.»
E madhe, pra, është dobia e mësimeve ungjillore për ata që janë vërtet të përsosur në mendje; dhe le t'i marrim edhe ne për vete, që t'u bëjmë mirë shpirtrave tanë, duke lavdëruar përherë Krishtin, Shpëtimtarin e të gjithëve; nëpërmjet të Cilit dhe bashkë me të Cilin Perëndisë Atë i qoftë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it