← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 9:57-58

«9:57-58. Dhe, ndërsa po ecnin udhës, një njeri i tha: Do të të ndjek kudo që të shkosh. Edhe Jisui i tha: Dhelprat kanë strofka, edhe zogjtë e qiellit një vend ku të strehohen; por Biri i njeriut nuk ka ku të mbështesë kryet.»

Të dëshirosh me zjarr dhuratat që vijnë nga lart, prej Perëndisë, është vërtet një prirje shpirtërore që ia vlen ta arrish dhe që na sjell çdo të mirë. Por, ndonëse Zoti i të gjithëve është dhurues bujar, Ai nuk u jep thjesht të gjithë njerëzve pa dallim, por më fort atyre që janë të denjë për dhuratat e Tij. Sepse ndodh si me ata që janë veshur me lavdinë mbretërore: nderet e tyre dhe postet e ndryshme shtetërore nuk ua japin njerëzve të pagdhendur e të paditur, që nuk kanë asgjë të denjë për t'u admiruar, por kurorëzojnë më fort ata që kanë fisnikëri të trashëguar, që dolën të denjë në sprovë dhe që me gjasë do t'i kryejnë mirë detyrat e tyre. Kështu edhe Perëndia, që i di të gjitha, nuk u jep pjesë nga dhuratat e Tij shpirtrave të shkujdesur e që rendin pas kënaqësive, por atyre që janë në gjendjen e duhur për t'i marrë ashtu si duhet. Prandaj, në qoftë se dikush do të quhet i denjë për këto ndere të mëdha dhe të pranohet nga Perëndia, le të çlirohet më parë nga ndyrësirat e së keqes dhe nga faji i shkujdesjes; sepse kështu do të bëhet i aftë t'i marrë ato. Por, në qoftë se nuk është i prirur kështu në mendje, le të largohet tej.

Dhe pikërisht këtë na e mëson kuptimi i pjesës ungjillore që sapo u vu para nesh: sepse një njeri iu afrua Krishtit, Shpëtimtarit të të gjithëve, duke thënë: «Mësues, do të të ndjek kudo që të shkosh.» Por Ai e refuzoi njeriun, duke thënë se dhelprat kanë strofka, edhe zogjtë e qiellit një vend ku të strehohen, kurse Ai s'kishte ku ta mbështeste kryet. E megjithatë, ndoshta dikush mund të thotë se ai që premtoi ta ndiqte kishte arritur dëshirën e diçkaje të nderuar, të mirë e të dobishme. Sepse çfarë mund të krahasohet me të qenët me Krishtin e me ndjekjen e Tij? Ose si mund të mos e ndihmojë kjo shpëtimin e tij? Përse, pra, e refuzoi atë që premtonte me zell ta ndiqte pareshtur? Sepse nga vetë fjalët e Tij mund të mësohet se ta ndjekësh Atë të shpie drejt çdo bekimi: sepse Ai tha: «Ai që më ndjek nuk ecën në errësirë, por ka dritën e jetës.» Çfarë kishte, pra, të papërshtatshme në premtimin për ta ndjekur Atë, që të fitonte dritën e jetës? Cila është, atëherë, përgjigjja jonë për këtë? Se ky nuk ishte synimi i tij. Si mund të ishte? Sepse kushdo që i shqyrton këto çështje me imtësi, e kupton lehtë se, së pari, në mënyrën si iu afrua kishte një padituri të madhe, dhe, së dyti, se ajo ishte plot mendjemadhësi të tepruar. Sepse dëshira e tij nuk ishte thjesht ta ndiqte Krishtin, siç bënin shumë të tjerë nga turma hebraike, por të fuste veten me forcë në nderet apostolike. Kjo ishte, pra, ndjekja që kërkonte, i thirrur në të nga vetja e vet: kurse i lumi Pavël shkruan: «Askush nuk e merr nderin për vete, veçse kur thirret nga Perëndia, siç u thirr edhe Aaroni.» Sepse Aaroni nuk hyri në priftëri nga vetja e tij, por, përkundrazi, u thirr nga Perëndia. Edhe për secilin nga apostujt e shenjtë e gjejmë se nuk e ngriti veten në detyrën e apostullit, por më fort e mori nderin nga Krishti. Sepse Ai tha: «Ejani pas meje, edhe do t'ju bëj peshkatarë njerëzish.» Por ky njeri, siç thashë, mori me guxim mbi vete dhurata kaq fort të nderuara dhe, ndonëse askush nuk e thirri, e futi veten në atë që ishte mbi shkallën e tij. Tani, po t'i afrohej dikush një mbreti të kësaj bote dhe të thoshte: «Do ta ngre veten në këtë a atë nder, cilido qoftë ai, edhe pse ti nuk ma jep», do të ishte një veprim i rrezikshëm, që shpesh do t'i sillte madje edhe humbjen e jetës. Kush mund të dyshojë se me siguri ky do të ishte përfundimi? Sepse në çdo çështje duhet të presim vendimin e atij që zotëron pushtetin më të lartë. Si mund të ishte, pra, e udhës që ky njeri të vinte veten ndër nxënësit dhe të kurorëzohej vetë me pushtet apostolik, pa u thirrur aspak për të nga Krishti?

Dhe ka edhe një arsye tjetër, për të cilën Ai me të drejtë e refuzoi dhe e çmoi të padenjë për një nder kaq të shndritshëm. Sepse ta ndjekësh Krishtin me zjarr është, pa dyshim, e dobishme për shpëtimin; por ai që dëshiron të quhet i denjë për një lavdi kaq të madhe duhet, po e them, të mbajë kryqin e vet. Dhe ç'do të thotë të mbash kryqin? Do të thotë të vdesësh për botën, të mohosh dëfrimet e saj të kota dhe të braktisësh burrërisht një jetë mishore dhe të dhënë pas kënaqësive. Sepse është shkruar: «Mos e doni botën, as gjërat që janë në botë; sepse gjithçka që është në botë është epshi i trupit, epshi i syve dhe kryelartësia e jetës.» ... Dhe përsëri: «A nuk e dini se dashuria për botën është armiqësi ndaj Perëndisë? Kushdo, pra, që do të jetë mik i botës, del armik i Perëndisë.» Prandaj njeriu, që zgjedh të jetë me Krishtin, do atë që është e admirueshme dhe e dobishme për shpëtimin; por le t'u vërë veshin fjalëve tona: largohu tej nga epshet mishore; laj ndyrësirën e ligësisë; pastro njollat që i shkakton dashuria e ulët për kënaqësinë; sepse këto të mbajnë larg dhe nuk të lënë të jesh me Krishtin. Hiq atë që të ndan; shemb armiqësinë; çaj gardhin që rri në mes; sepse atëherë do të jesh me Krishtin. Por, në qoftë se gardhi që të pengon nga bashkësia me Të ende nuk është shembur, në ç'mënyrë mund ta ndjekësh?

Se kështu qëndronte puna me njeriun që kemi përpara, Ai e tregon me qortimin e tërthortë që i bëri, jo për ta turpëruar, por më fort për ndreqjen e tij, që ai, nga vetja, të bëhej më i mirë dhe të ndiqte me zell udhët e virtytit. Prandaj Ai thotë: «Dhelprat kanë strofka, edhe zogjtë e qiellit një vend ku të strehohen; por Biri i njeriut nuk ka ku ta mbështesë kryet.» Kuptimi i thjeshtë i pjesës, ai që del menjëherë, është ky: egërsirat dhe zogjtë kanë strofka e fole; kurse unë nuk kam asgjë prej atyre gjërave që i kërkojnë të gjithë; sepse s'kam vend ku të banoj, të prehem e të mbështes kryet. Por kuptimi i brendshëm dhe i fshehtë i pjesës arrihet me mendime më të thella. Sepse me dhelprat dhe me zogjtë e qiellit Ai duket se nënkupton ato fuqi të liga, dinake dhe të papastra, tufat e demonëve. Ashtu quhen në shumë vende të Shkrimit të frymëzuar. Kështu, i lumi Psalmist thotë për disa njerëz: «Do të jenë pjesë e dhelprave.» Dhe në Këngën e Këngëve shkruhet përsëri: «Na i zini dhelprat, dhelprushat që shkatërrojnë vreshtat.» Dhe vetë Krishti diku thotë për Herodin, që ishte njeri i keq dhe dredharak në ligësinë e tij: «I thoni asaj dhelpre.» Dhe gjetkë tha për farat që ranë udhëve: «Zogjtë e qiellit erdhën e i përpinë.» Dhe këtë, pohojmë ne, Ai nuk e tha për zogjtë lëndorë e të dukshëm, por më fort për ata shpirtra të papastër e të ligj. Sepse këta shpirtra, sa herë që fara qiellore bie mbi zemrat e njerëzve, shpesh e heqin dhe, si të thuash, e marrin tej, që të mos japë asnjë fryt. Prandaj, për sa kohë që dhelprat dhe zogjtë kanë strofka e streha brenda nesh, si mund të hyjë Krishti? Ku mund të prehet? Ç'bashkësi ka midis Krishtit dhe Belialit? Sepse Ai strehohet te shenjtorët dhe banon në ata që e duan; kurse tërhiqet nga të ndyrët e të papastrit. Dëboji egërsirat; gjuaji dhelprat; përzëri zogjtë; çliroje zemrën tënde nga ndyrësia e tyre, që Biri i njeriut të gjejë te ti një vend ku të mbështesë kryet: pikërisht Fjala e Perëndisë, që u mishërua dhe u bë njeri. Sepse drita nuk ka pajtim me errësirën, as e papastra me të shenjtën. Është krejt e pabesueshme që në një enë të vetme të ruhen njëherësh aroma e këndshme dhe fëlliqësia. Është e pamundur që një njeri të vishet me nder apostolik dhe të shquhet për virtytet e tij e për çdo cilësi të mirë e burrërore, në qoftë se nuk e ka pranuar Krishtin brenda vetes. Dhe kështu i urti Pavël na ka mësuar, duke thënë: «A kërkoni ju një provë të Krishtit, që flet në ne?» Por ai në të cilin banon Krishti është një tempull, jo i njërit prej atyre që rrejshëm quhen perëndi, por i Atij që nga natyra dhe në të vërtetë është Perëndi. Sepse jemi mësuar të themi: «Ne jemi tempujt e Perëndisë së gjallë.» Por një tempulli hyjnor i shkon temjani, ai që ka erën më të ëmbël; dhe çdo virtyt është një temjan i arsyeshëm, krejtësisht i pëlqyeshëm për Perëndinë e të gjithëve.

«Le të pastrohemi, pra, nga çdo njollë e mishit dhe e frymës.» «Le t'i bëjmë të vdesin gjymtyrët tona që janë mbi tokë.» Le t'ua mbyllim hyrjen shpirtrave të papastër. Le të mos strehohen brenda nesh zogj të mbrapshtë e të ligj. Le të jetë zemra jonë e shenjtë dhe e panjollosur, për aq sa është e mundur. Sepse kështu do ta ndjekim Krishtin, sipas hirit që na jep Ai, dhe Ai do të banojë me gëzim në ne. Atëherë do të ketë ku ta mbështesë kryet dhe do të prehet në ne si në shenjtorë. Sepse është shkruar: «Bëhuni të shenjtë, sepse unë jam i shenjtë.» Dhe, po t'i kushtohemi këtyre përpjekjeve të zellshme, do të arrijmë edhe në qytetin që është lart, me ndihmën e po atij Krishti: nëpërmjet të Cilit e bashkë me të Cilin Perëndisë Atë i qoftë lavdi dhe pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it