Lluka 10:1-3

«10:1-3. Pas këtyre, Zoti caktoi shtatëdhjetë të tjerë dhe i dërgoi dy nga dy përpara fytyrës së Tij, në çdo qytet e vend ku kishte për të hyrë. Edhe u tha atyre: ‹Të korrat janë vërtet të mëdha, por punëtorët janë të paktë. Lutjuni, pra, Zotit të të korrave të dërgojë punëtorë në të korrat.›»

Fryma e Shenjtë, nga goja e profetëve të shenjtë, i urdhëroi shërbëtorët e fjalës shpëtimtare të ungjillit, duke thënë: «I bini borisë në hënën e re, në ditën e shenjtë të së kremtes suaj.» Dhe me hënën e re mund të krahasojmë kohën e ardhjes së Shpëtimtarit tonë. Sepse na lindi një botë e re, në të cilën çdo gjë u bë e re, ashtu siç na siguron Pavli fort i urtë në shkrimet e tij. Sepse ai thotë: «Të vjetrat shkuan; ja, të gjitha u bënë të reja.» Pra, me hënën e re dhe me të kremten e shenjtë kuptojmë kohën e mishërimit të të Vetëmlindurit, kur ushtoi një bori, fort e qartë, pikërisht ajo që shpalli lajmin shpëtimtar të ungjillit. Sepse a nuk është ajo koha që na fton të kremtojmë, kur u shfajësuam me anë të besimit dhe u lamë nga ndotjet e mëkatit, kur u shua vdekja që na kishte tiranizuar dhe Satanai u dëbua nga sundimi që kishte mbi ne të gjithë; kohë në të cilën, përmes shenjtërimit dhe shfajësimit, u bashkuam me Krishtin, Shpëtimtarin tonë të përbashkët, dhe u pasuruam me shpresën e jetës e të lavdisë së pasosur? Këta janë tingujt e fuqishëm të borisë, që nuk përshkojnë vetëm Judenë, si ai ligj i lashtë, por mbarë dheun.

Edhe kjo të parafigurohet në shkrimet e Moisiut. Sepse Perëndia i gjithësisë zbriti në trajtë zjarri mbi malin Sinai, dhe pati re, errësirë dhe terr të dendur, edhe zërin e borisë me një kumbim të fortë, sipas Shkrimit. Por tingujt e borisë, thotë, ishin të paktë në fillim, kurse pastaj u zgjatën dhe u bënë gjithnjë e më të fortë. Çfarë, pra, na tregonte hija e ligjit me këto gjëra? A nuk ishte kjo: se në fillim ishin pak ata që shpallnin lajmet e ungjillit, kurse pastaj u bënë shumë? Dhe Krishti e nisi veprën: pasi zgjodhi më parë të dymbëdhjetë apostujt, caktoi pastaj, thotë, shtatëdhjetë të tjerë. Dhe këtë, jo se ata që ishin thirrur tashmë në nderin e apostullisë kishin rënë në ndonjë shpërfillje ose ishin shpënë në ndonjë gjë të pahijshme, por sepse një shumicë e madhe kishte për të besuar në Të. Sepse jo vetëm Israeli u zu në rrjetë, por edhe turmat e johebrenjve. Se lajmi i shpëtimit do të pushtonte gjithë botën, Perëndia i gjithësisë e shpalli me anë të njërit prej profetëve të shenjtë, duke thënë për të: «Gjyqi mbin si grami në brazdat e arës.» Sepse, ashtu si grami mbin në brazdat që lihen pa u lëruar, i pushton ato dhe përhapet gjithkund, duke përparuar pareshtur, po ashtu, krejt njësoj, edhe gjyqi ka pushtuar çdo qytet e vend, domethënë hiri që e shfajëson botën, siç shpallet në lajmin shpëtimtar të ungjillit.

Pra, veç këtyre të dymbëdhjetëve, kishte edhe shtatëdhjetë të tjerë të caktuar nga Krishti. Edhe për këtë kishte një parafigurë në fjalët e Moisiut. Sepse, me urdhrin e Perëndisë, edhe ai zgjodhi shtatëdhjetë veta, dhe Perëndia dërgoi Frymën mbi ata që ishin zgjedhur. Dhe përsëri, si të dymbëdhjetë nxënësit, ashtu edhe këta shtatëdhjetë, na i tregon hija e ligjit. Sepse kështu është shkruar në Eksod për bijtë e Israelit: «Dhe arritën në Mara, por populli nuk mundi të pinte ujërat e Marës, sepse ishin të hidhura. Edhe Moisiu i thirri Zotit, dhe Zoti i tregoi një dru; ai e hodhi në ujëra, dhe ujërat u bënë të ëmbla.» Tani Mara, e përkthyer, do të thotë hidhësi, dhe ne e marrim si figurë të ligjit. Sepse ligji ishte i hidhur, ngaqë ndëshkonte me vdekje. Dhe për këtë dëshmon Pavli, duke thënë: «Kush ka përbuzur ligjin e Moisiut, vritet pa mëshirë me gojën e dy a tre dëshmitarëve.» Ishte, pra, i hidhur dhe i padurueshëm për njerëzit e lashtësisë, dhe për këtë arsye i papranueshëm, ashtu siç ishin edhe ato ujëra të hidhura. Por edhe atë e ëmbëlsoi kryqi i çmuar, figura e të cilit ishte ai dru që Perëndia ia tregoi atje Moisiut të lumur. Sepse tani, kur hija u kthye në soditje shpirtërore, ne sodisim me sytë e mendjes misterin e Krishtit, që rrinte i fshehur në figurat e ligjit. Ndaj, megjithëse ligji ishte i hidhur, tani ka pushuar së qeni i tillë.

«Dhe pas Marës, thotë, arritën në Elim.» Edhe Elimi, i përkthyer, do të thotë ngjitje a rritje. Dhe çfarë kishte përsëri në Elim? «Dymbëdhjetë burime uji, thotë, dhe shtatëdhjetë palma.» Sepse, ndërsa ngjitemi drejt një njohurie më të përsosur dhe nxitojmë përpara drejt rritjes shpirtërore, gjejmë dymbëdhjetë burime, domethënë apostujt e shenjtë, dhe shtatëdhjetë palma, pikërisht ata që u caktuan nga Krishti. Dhe fort bukur nxënësit krahasohen me burime, kurse të shtatëdhjetët, që u zgjodhën më pas, me palma. Sepse, si prej burimesh të shenjta, nxjerrim prej nxënësve të Shpëtimtarit tonë njohurinë e çdo të mire; ndërsa lëvdojmë edhe të shtatëdhjetët dhe, si të thuash, i quajmë palma; sepse kjo pemë është zemërfortë, e rrënjosur fort, shumë frytdhënëse dhe rritet vazhdimisht buzë ujërave. Dhe të tillë pohojmë se janë shenjtorët: sepse mendja e tyre është e pastër, e patundur, frytdhënëse dhe kënaqet përherë në ujërat e njohurisë.

Pra, për t'u kthyer sërish tek ajo që thoshim në fillim, Zoti «caktoi shtatëdhjetë të tjerë.» Por dikush mund të përfytyrojë ndoshta se të parët ishin shkarkuar dhe ishin zhveshur nga nderet e apostullisë, kurse këta u ngritën në vend të tyre, si më të aftë për të dhënë mësim se ata. Pra, që të na heqë nga mendja mendime të tilla, Ai që i njeh zemrat dhe i di gjërat që do të vijnë, solli, si të thuash, një arsyetim, duke thënë: «Të korrat janë vërtet të mëdha, por punëtorët janë të paktë; lutjuni, pra, Zotit të të korrave të dërgojë punëtorë në të korrat e veta.» Sepse, ashtu si arat e mbuluara dendur me të lashta, të gjera e të gjata, kërkojnë punëtorë të shumtë e të zotë, po ashtu edhe gjithë dheu, ose më mirë tërësia e atyre që kishin për të besuar në Krishtin, meqë ishin të shumtë e të panumërt, kërkonte jo pak mësues, por aq sa do të mjaftonin për punën. Dhe për këtë arsye Krishti caktoi ata që do të ishin, si të thuash, aleatët dhe ndihmësit e të dymbëdhjetë nxënësve. Ata, pra, u nisën, të dërguar dy nga dy në çdo qytet e fshat, duke thirrur, si të thuash, me fjalët e Joanit: «Bëni gati udhën e Zotit.»

Por vër re këtë: ndërsa thoshte: «Lutjuni Zotit të të korrave të dërgojë punëtorë në të korrat e veta», e bëri vetë Ai. E megjithatë, kush tjetër është Zot i të korrave, domethënë i banorëve të dheut, veç Atij që është Perëndi për nga natyra e me të vërtetë? «Sepse e Tija është toka dhe gjithçka që e mbush atë,» siç thotë Shkrimi; dhe Ai është Krijuesi i gjithçkaje dhe Formuesi i saj. Por meqë vetëm Perëndisë më të lartë i takon të dërgojë punëtorë, atëherë si i caktoi Krishti ata? A nuk është, pra, Ai Zoti i të korrave, dhe Perëndia Atë, nëpërmjet Tij e bashkë me Të, Zot i të gjithëve? Të gjitha, pra, janë të Tijat, dhe nga gjithçka që përmendet e që i përket Atit, s'ka asgjë që të mos jetë edhe e Birit. Sepse Ai i tha edhe Atit: «Ata që Ti m'i dhe nga bota, të Tutë ishin, dhe Ti m'i dhe mua.» Sepse, siç thashë, të gjitha ato që i përkasin Atit shpallen se janë, dhe janë vërtet, pronë e Birit, dhe Ai shndrit me madhështitë e Atit të vet. Dhe lavdia e hyjnisë është e Tija, jo si diçka që ia dha e ia fali dikush tjetër, por përkundrazi Ai i ka prej vetë natyrës nderet e veta, ashtu siç i ka edhe Ai që e lindi. Edhe Joani i urtë pohon se ne të gjithë jemi të Tij, duke thënë kështu për Të: «Unë ju pagëzoj me ujë, por pas meje vjen Ai që është më i fuqishëm se unë; Ai do t'ju pagëzojë me Frymën e Shenjtë e me zjarr. Lopata e Tij është në dorën e Tij, dhe do ta pastrojë lëmin e vet, dhe do ta mbledhë grurin në hambarin e vet, kurse bykun do ta djegë me zjarr të pashueshëm.»

Qoftë, pra, fati ynë që, si grurë i arsyeshëm, të mbartemi në thesarin e Perëndisë, madje në banesat që janë lart, që atje, bashkë me shenjtorët e tjerë, të gëzojmë të mirat që Perëndia dhuron në Krishtin; nëpërmjet të Cilit e bashkë me të Cilin i qoftë Perëndisë Atë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.