Lluka 10:21
«10:21. Në po atë orë, Jisui u gëzua në Frymën e Shenjtë dhe tha: ‹Të falënderoj, o Atë, Zot i qiellit dhe i dheut, sepse ua fshehe këto gjëra të urtëve dhe të mençurve, dhe ua zbulove foshnjave. Po, o Atë, sepse kështu ishte pëlqimi yt.›»
Një nga profetët e shenjtë ka thënë: «Kushdo që ka etje, të vijë te ujërat.» Sepse ai na dërgon te shkrimet e ungjillorëve të shenjtë si te burime uji. Sepse, ashtu si «ujërat janë të këndshme për shpirtin e etur», siç thotë Shkrimi, kështu edhe për mendjen që e do mësimin është njohuria jetëdhënëse e mistereve të Shpëtimtarit tonë. Le të nxjerrim, pra, nga burimet e shenjta ujërat e gjalla dhe jetëdhënëse, pikërisht ato që janë të arsyeshme e frymërore. Le të ngopemi; dhe mos u lodh duke pirë, sepse te këto gjëra edhe tepria shkon për ndërtim, dhe lakmia është lëvdatë e madhe. Se çfarë tha Shpëtimtari (ai Burim që zbriti nga qielli, ai Lumë kënaqësie), këtë e mësojmë nga ajo që na u lexua këtu: «Në po atë orë, Jisui u gëzua në Frymën e Shenjtë dhe tha.» Kushdo, pra, që e do mësimin, duhet t'u afrohet fjalëve të Perëndisë jo me shkujdesje e pa përkushtim, por, përkundrazi, me zell; sepse është shkruar: «Për këdo që tregon kujdes, ka gjithnjë diçka që i tepron.» Le t'i shqyrtojmë, pra, dhe sidomos se ç'do të thotë shprehja që Ai «u gëzua në Frymën e Shenjtë».
Fryma e Shenjtë, pra, buron prej Perëndisë Atë si prej burimit, por nuk është e huaj për Birin; sepse çdo veti e Atit i përket Fjalës, që lindi vërtet prej Tij, sipas natyrës. Prandaj Krishti pa se shumë veta ishin fituar nga veprimi i Frymës, të cilën ua kishte dhënë atyre që ishin të denjë e që i kishte urdhëruar të bëheshin shërbëtorë të lajmit hyjnor. Ai pa se me duart e tyre bëheshin shenja të mrekullueshme dhe se shpëtimi i botës prej Tij (dua të them me anë të besimit) tashmë kishte nisur; prandaj u gëzua në Frymën e Shenjtë, domethënë në veprat dhe në mrekullitë që u kryen nëpërmjet Frymës së Shenjtë. Sepse Ai kishte caktuar të dymbëdhjetë nxënësit, që i quajti edhe apostuj, dhe pas tyre përsëri shtatëdhjetë të tjerë, që i dërgoi si pararendës të vet, që të shkonin para Tij në çdo fshat e qytet të Judesë, duke e shpallur Atë dhe gjithçka rreth Tij. Dhe i dërgoi të stolisur fisnikërisht me nderet apostolike e të dalluar nga veprimi i hirit të Frymës së Shenjtë. «Sepse ua dha pushtetin mbi frymët e ndyra, që t'i dëbonin.» Ata, pra, pasi kryen shumë mrekulli, u kthyen duke thënë: «Zot, edhe demonët na nënshtrohen në emrin tënd.» Prandaj, siç e thashë tashmë, duke e ditur mirë se ata që i kishte dërguar u kishin sjellë dobi shumë vetave dhe se, mbi të gjithë të tjerët, ata vetë e kishin njohur nga përvoja lavdinë e Tij, Ai ishte plot gëzim, ose më mirë plot ngazëllim. Sepse, meqë ishte i mirë e njeridashës dhe donte që të gjithë të shpëtoheshin, ai e gjente shkakun e gëzimit të vet në kthimin e atyre që ishin në lajthitje, në ndriçimin e atyre që rrinin në errësirë, dhe në përgjigjen që jepte mendja e atyre që kishin qenë pa dituri e pa mësim, kur njihnin lavdinë e Tij.
Çfarë thotë, pra? «O Atë, të rrëfej ty, Zot i qiellit dhe i dheut.» Edhe këto fjalë, «të rrëfej ty», i thotë sipas mënyrës njerëzore, në vend të «E pranoj mirësinë tënde», domethënë «Të lavdëroj». Sepse është zakon i Shkrimit hyjnisht të frymëzuar ta përdorë fjalën rrëfim në një mënyrë të tillë. Sepse është shkruar: «Do të rrëfejnë, o Zot, emrin tënd të madh, sepse është i tmerrshëm dhe i shenjtë.» Dhe përsëri: «Do të të rrëfej, o Zot, me gjithë zemrën time, dhe do të tregoj gjithë mrekullitë e tua.»
Por e shoh përsëri se mendja e këtyre njerëzve të çoroditur nuk largohet nga ligësia e vet, dhe ndoshta disa prej tyre do të na kundërshtojnë me këtë arsyetim: «Ja, Biri i bën rrëfim mirënjohjeje Atit; e si të mos jetë, pra, më i ulët se Ai?» Por kushdo që është i zoti në mbrojtjen e mësimeve të së vërtetës, mund t'i përgjigjet me të drejtë kësaj: «Dhe çfarë e pengon, o zotëri i nderuar, Birin, ndonëse i barabartë në qenie, që të falënderojë e të lëvdojë Atin e vet, ngaqë prej Tij shpëton gjithçka nën qiell? Por, në qoftë se mendon se, për shkak të këtij falënderimi, Ai është më i ulët se Ati, vër re edhe atë që vijon; sepse Atin e quan ‹Zot të qiellit dhe të dheut›. Por, me siguri, Biri i Perëndisë së tërëfuqishme është, njësoj me Të, Zot i gjithçkaje dhe mbi gjithçka, jo si më i ulët a i ndryshëm në qenie, por si Perëndi prej Perëndie, i kurorëzuar me nderime të barabarta dhe që, me të drejtën e qenies së vet, ka barazi me Të në gjithçka.» Kaq, pra, si përgjigje ndaj tyre.
Por le t'i shqyrtojmë fjalët që Ai i drejton Atit të vet për ne dhe për të mirën tonë. «Ti ua fshehe, thotë, gjithë këto gjëra të urtëve e të mençurve, dhe ua zbulove foshnjave; po, o Atë, sepse kështu u duk e mirë para teje.» Sepse Perëndia Atë na e zbuloi misterin që, para themeleve të botës, ishte i fshehur dhe i ruajtur në heshtje pranë Tij: pikërisht Mishërimin e të Vetëmlindurit, që vërtet ishte paranjohur para themeleve të botës, por iu zbulua banorëve të saj në kohët e fundit të botës. Sepse i lumi Pavël shkruan se: «Mua, që jam më i vogli i gjithë shenjtorëve, m'u dha ky hir, që t'u predikoj johebrenjve pasurinë e pahulumtueshme të Krishtit, dhe t'ua bëj të qartë të gjithëve se cila është ekonomia e misterit që prej shekujsh ka qenë e fshehur në Perëndinë që krijoi të gjitha.» Kështu, misteri i madh dhe i adhurueshëm i Shpëtimtarit tonë ishte i fshehur qysh para themeleve të botës, në dijen e Atit. Dhe po ashtu edhe ne qemë paranjohur e paracaktuar për birërinë. Dhe këtë përsëri na e mëson i lumi Pavël, kur shkruan kështu: «I bekuar qoftë Perëndia dhe Ati i Zotit tonë Jisu Krisht, që na bekoi me çdo bekim frymëror në qiell në Krishtin, sikurse na zgjodhi në Të para themeleve të botës, që të jemi të shenjtë e të patëmetë para Tij, duke na paracaktuar në dashuri për birërinë me anë të Jisu Krishtit, për veten e Tij.» Prandaj neve, si foshnjave, Ati na e zbuloi misterin që prej shekujsh kishte qenë i fshehur e i ruajtur në heshtje.
E megjithatë, para nesh në botë kanë kaluar turma të panumërta njerëzish, të cilët, për sa u përket fjalëve, ishin të urtë, që kishin gjuhë të stërvitur e të zonja, bukuri stili, madhështi shprehjeje dhe famë jo të vogël për urtësi; por, siç tha Pavli: «U kotësuan në arsyetimet e tyre dhe zemra e tyre e marrë u errësua; duke u mbajtur për të urtë, u bënë të marrë dhe e ndërruan lavdinë e Perëndisë së paprishshme me shëmbëllimin e figurës së njeriut të prishshëm, e të shpendëve, e të kafshëve katërkëmbëshe dhe të zvarranikëve. Për këtë shkak u dorëzuan në një mendje të pavlerë»; «dhe Perëndia e bëri të marrë urtësinë e kësaj bote»; as ua zbuloi atyre misterin. Dhe për ne gjithashtu është shkruar: «Kush pandeh se është i urtë në këtë botë, le të bëhet i marrë, që të bëhet i urtë; sepse urtësia e kësaj bote është marrëzi para Perëndisë.» Prandaj mund të pohohet me të vërtetë se ai që zotëron thjesht dhe vetëm urtësinë e botës, është i marrë dhe pa mend para Perëndisë; kurse ai që u duket i marrë të urtëve të botës, por mban në mendjen dhe në zemrën e vet dritën e soditjes së vërtetë të Perëndisë, është i urtë para Perëndisë. Dhe Pavli përsëri e vërteton këtë, duke thënë: «Sepse Krishti nuk më dërgoi të pagëzoj, po të predikoj; jo me urtësi fjale, që të mos dalë i kotë kryqi i Krishtit. Sepse fjala e kryqit është marrëzi për ata që humbin, por për ne që shpëtojmë është fuqia e Perëndisë. Sepse është shkruar: ‹Do të zhduk urtësinë e të urtëve dhe do të heq mençurinë e të mençurve.›» Dhe të tjerëve gjithashtu u shkroi, duke thënë: «Shihni thirrjen tuaj, o vëllezër: se ndër ju nuk ka shumë të urtë sipas mishit, as shumë të fuqishëm, as shumë prej fisi të lartë; por Perëndia i zgjodhi gjërat e marra të botës, që të turpërojë të urtët.» Prandaj atyre që dukeshin të marrë, domethënë njerëzve me mendje të pafajshme e të pahile, dhe të thjeshtë si fëmijë në ligësi, Ati ua zbuloi Birin e vet, meqë edhe ata vetë qenë paranjohur e paracaktuar për birërinë.
Dhe s'më duket e paarsyeshme, sipas mendimit tim, të shtoj edhe këtë që vijon. Skribët dhe farisenjtë, që gëzonin vend të lartë ndër hebrenjtë, ngaqë kishin famën e dijes në ligj, mbaheshin për njerëz të urtë. Por pikërisht përfundimi u tregoi se në të vërtetë nuk ishin të tillë. Sepse edhe profeti Jeremia diku u foli kështu: «Si thoni ju se jemi të urtë dhe se fjala e Zotit është me ne? Litari gënjeshtar i skribit është për kotësi. Të urtët turpërohen; tremben dhe kapen; ç'urtësi ka tek ata, kur e hodhën poshtë fjalën e Zotit?» Ngaqë, pra, e hodhën poshtë fjalën e Shpëtimtarit, domethënë lajmin shpëtimtar të Ungjillit, ose, me fjalë të tjera, Fjalën e Perëndisë Atë, që për ne u bë njeri, u hodhën poshtë edhe ata vetë. Sepse përsëri profeti Jeremia tha për ta: «Quajini argjend të papranueshëm, sepse Zoti i hodhi poshtë.» Edhe misteri i Krishtit iu fsheh atyre; sepse Ai diku u tha edhe nxënësve të vet për ata: «Juve ju është dhënë të njihni misteret e mbretërisë së qiejve, kurse atyre nuk u është dhënë.» «Juve», domethënë, kujt? Kuptohet, atyre që besuan; atyre që e njohën shfaqjen e Tij, që e kuptojnë ligjin frymërisht, që mund të rrokin kuptimin e zbulesës së mëparshme të profetëve, që pohojnë se Ai është Perëndi dhe Biri i Perëndisë; pikërisht atyre i pëlqen Atit t'ua zbulojë Birin e vet. Nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin Perëndisë Atë i qoftë lavdi dhe pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it