Lluka 11:1-4

«11:1-4. Dhe ndodhi që, ndërsa ishte diku e po lutej, kur pushoi, një nga nxënësit e tij i tha: ‹Zot, na mëso të lutemi, sikurse edhe Joani u mësoi nxënësve të vet.› Edhe ai u tha: ‹Kur të luteni, thoni: Ati ynë, u shenjtëroftë emri yt; ardhtë mbretëria jote; u bëftë vullneti yt, si në qiell, ashtu edhe mbi dhe; bukën e nevojës sonë jepna përditë; edhe falna mëkatet tona, sepse edhe ne ia falim gjithkujt që na ka detyrim; edhe mos na shtjer në ngasje.›»

O ju të ngrohtë e të flaktë në frymë, ja ku erdhët edhe tani, dhe e shohim oborrin e shenjtë të Perëndisë plot me dëgjues të etur. Pa dyshim, qëllimi i mbledhjes suaj është i përshpirtshëm, dhe jeni mbledhur për t'u mësuar; edhe Ai që është Shpërndarësi i dhuratave hyjnore ju ngop përsëri me ato gjëra për të cilat dëshironi të çmoheni të denjë, dhe përgatit një tryezë shpirtërore, duke thirrur e thënë: «Ejani, hani nga buka ime, edhe pini verën që kam përzier për ju»; dhe, siç thotë Psalmisti: «Buka e forcon zemrën e njeriut, edhe vera mendore e gëzon atë.» Le t'i afrohemi, pra, tryezës që tani na është shtruar përpara, domethënë kuptimit të leximeve ungjillore, dhe le të shqyrtojmë me kujdes se ç'dobi na sjell dhe se ç'lind ajo në ne prej atyre virtyteve që janë të nevojshme për nderimin e duhur të shenjtorëve.

«Krishti», thotë, «po lutej vetëm»; e megjithatë Ai është Perëndi i vërtetë, Biri i Perëndisë mbi gjithçka; Ai vetë ia jep krijesës të gjitha ato me të cilat ajo lulëzon dhe ruhet në qenie; dhe Ai vetë nuk ka aspak nevojë për asgjë, sepse është «i plotë», siç e tha vetë. «Për çfarë, pra», pyet dikush, «ka nevojë Ai, që me të drejtën e natyrës zotëron gjithçka që i takon Atit? Sepse tha qartë: ‹Gjithçka që ka Ati është e imja.› Por është veti e Atit të jetë plot me çdo të mirë dhe me ato privilegje që i përshtaten Hyjnisë; edhe kjo i takon po ashtu Birit. E, duke e ditur këtë, shenjtorët thonë: ‹Nga plotësia e tij morëm të gjithë ne.› Por nëse Ai jep si prej plotësisë së vet hyjnore, për çfarë mund të thuhet se ka nevojë, ose çfarë dëshiron të marrë nga Ati, sikur të mos e kishte tashmë? E përse, pra, lutet, po qe se është i plotë dhe s'ka nevojë për asgjë që është e Atit!»

Për këtë ne përgjigjemi se Ai i lejon vetes, sipas mënyrës së ekonomisë në mish, të kryejë veprime njerëzore kurdo që dëshiron dhe siç e lyp koha, pa qenë aspak i qortueshëm për këtë. Sepse nëse hëngri e piu dhe e gjejmë se fle, çfarë ka të çuditshme nëse, pasi u përul deri në masën tonë dhe përmbushi drejtësinë njerëzore, ngriti edhe lutje, ashtu si i takonte? E megjithatë, sigurisht, nuk ka nevojë për asgjë, sepse «është i plotë», siç e thamë tashmë. Për ç'arsye, pra, u lut, dhe ç'detyrë të nevojshme e të dobishme po përmbushte? Ishte për të na mësuar që të mos jemi të plogët në këtë çështje, por përkundrazi të qëndrueshëm e shumë ngulmues në lutje; të mos qëndrojmë në mes të rrugëve, siç e bënin disa nga hebrenjtë, domethënë skribët dhe farisenjtë; të mos e kthejmë lutjen në një rast për t'u dukur, por të lutemi vetëm e në heshtje, veç e veç, dhe, si të thuash, të bisedojmë vetëm ne me Perëndinë e vetëm, me mendje të pastër e të mbledhur. Dhe këtë na e mësoi qartë në një vend tjetër, duke folur për ata që e kishin zakon t'i bënin lutjet e tyre për t'u dukur: «Sepse atyre u pëlqen të luten duke qëndruar në qoshet e rrugëve dhe në sinagoga. Por ti, kur të lutesh, hyr në dhomën tënde, mbylle derën tënde, edhe lutju Atit tënd që është në fshehtësi; edhe Ati yt që sheh në fshehtësi do të të shpërblejë.»

Sepse ka njerëz që nxjerrin fitim nga fama e përshpirtshmërisë dhe që, ndërsa përkujdesen me zell për pamjen e jashtme, përbrenda janë plot me dashurinë për lavdi të kotë. Këta shpesh, kur hyjnë në kishë, më së pari hedhin sytë në çdo anë, për të vërejtur numrin e atyre që rrinë aty dhe për të parë a kanë shumë shikues. Dhe, sapo mbledhja u pëlqen, atëherë, duke ngritur dorën te balli, jo vetëm një herë, por sërish e sërish bëjnë shenjën e kryqit të nderuar. Dhe kështu, duke stërzgjatur një lutje të gjatë sipas trillit të vet, llomotisin me zë të lartë, sikur t'u luteshin të pranishmëve e jo Perëndisë. Të tillëve u themi me fjalët e Shpëtimtarit: «E morët shpërblimin tuaj»; sepse luteni si të gjuanit lëvdatat e njerëzve e jo si të kërkonit diçka nga Perëndia. Dëshira juaj u plotësua; u lëvduat si të përshpirtshëm; fituat lavdi të kotë; por bëtë një tregti me mund të kotë; mbollët zbrazëti dhe nuk do të korrni asgjë. Doni ta shihni fundin e dredhive tuaja? Dëgjoni ç'thotë i lumi David: «Perëndia i shpërndau eshtrat e atyre që duan t'u pëlqejnë njerëzve.» Dhe me «eshtra» këtu sigurisht nuk nënkupton ato të trupit, sepse nuk ka pasur asnjë rast që ndokush ta ketë pësuar këtë, por më tepër fuqitë e mendjes e të zemrës, me të cilat njeriu mund të bëjë të mirën. Fuqitë e shpirtit, pra, janë ai zell që të shpie me forcë drejt këmbënguljes, burrëria shpirtërore, durimi dhe qëndresa. Këto virtyte Perëndia do t'i shpërndajë tek ata që duan t'u pëlqejnë njerëzve.

Prandaj Krishti u bë shembulli ynë: u nda nga ata që ishin me të dhe u lut vetëm, që edhe ne, të larguar nga këto zakone të turpshme dhe të çliruar nga leqet ku ngecin ata që kërkojnë t'u pëlqejnë njerëzve, t'i ofrojmë Perëndisë një lutje të shenjtë, të patëmetë e të papërlyer. Sepse ishte e udhës që Kreu dhe Mësuesi ynë në çdo vepër të mirë e të dobishme të mos ishte tjetërkush veç Atij që është i pari ndër të gjithë. Ai i pranon lutjet e të gjithëve dhe, bashkë me Perëndinë Atë, u jep atyre që ia kërkojnë gjithçka që u nevojitet. Prandaj, po ta shihni Atë duke u lutur si njeri, që të mësoni se si të luteni, mos u shkëputni nga besimi dhe bindja se Ai, megjithëse për nga natyra është Perëndi që i mbush të gjitha, u bë i ngjashëm me ne dhe i pranishëm ndër ne mbi dhe si njeri, edhe përmbushi detyrat njerëzore ashtu si e kërkonte ekonomia. Por besoni gjithashtu se, edhe kështu, Ai rrinte ulur në qiell me Atin, ku prej plotësisë së vet u jepte të gjithëve çdo gjë, pranonte lutjet e banorëve të tokës e të frymëve që janë lart, dhe kurorëzohej prej tyre me lëvdata. Sepse nuk pushoi së qeni Perëndi duke u bërë i ngjashëm me ne, por edhe kështu vazhdoi të ishte gjithçka që kishte qenë. Sepse i takonte të mbetej ai që kishte qenë, meqë është i pandryshueshëm dhe, siç thotë Shkrimi, tek ai nuk ka as edhe një «hije kthimi».

Por meqë për pjesën që mbetet nevojitet një fjalim i gjatë, po e mbajmë të frenuar tani, si me fre, që të mos u bëhet i mërzitshëm dëgjuesve, dhe do t'jua shpjegojmë më vonë, me ndihmën e Perëndisë, kur Krishti, Shpëtimtari i të gjithë neve, të na mbledhë sërish këtu. Nëpërmjet të Cilit e bashkë me të Cilin i qoftë lavdi e pushtet Perëndisë Atë, së bashku me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.