Lluka 11:2

11:2. Mbi «Ati ynë që je në qiej».

Zoti ynë Jisu Krisht e quajti të denjë për çdo lëvdatë dëshirën e pangopur për të mësuar, kur tha: «Lum ata që kanë uri e etje për drejtësinë, sepse ata do të ngopen.» Sepse është e drejtë të kesh vazhdimisht uri e etje për ato gjëra që e bëjnë njeriun dashurues të zjarrtë të lavdive të shenjta dhe të zellshëm në çdo vepër të mirë. Edhe të gjithëve që janë të prirur kështu, Krishti ua zbulon udhën me anë të së cilës mund ta arrijnë dëshirën e tyre. Por, mbi çdo gjë tjetër, për njerëzit e përshpirtshëm është e dobishme për shpëtim që të dinë të luten dhe të mos i ofrojnë Perëndisë së Tërëfuqishëm lutje që nuk i pëlqejnë. Sepse, siç na shkroi Pavli i urtë: «Nuk dimë çfarë të lutemi si duhet.» Le t'i afrohemi, pra, Krishtit, Dhuruesit të urtësisë, dhe le të themi: «Na mëso të lutemi.» Le të jemi si apostujt e shenjtë, të cilët, mbi çdo gjë tjetër, ia kërkuan këtë mësim të dobishëm e shpëtimtar.

Tani, në mbledhjen tonë të fundit, dëgjuam të lexohej ungjilli, që thotë për Krishtin, Shpëtimtarin e të gjithë neve, se «ndodhi që, ndërsa po lutej vetëm në një vend». Edhe ju folëm, duke shpjeguar sa mundëm ekonominë për shkak të së cilës Krishti u lut; edhe kur e çuam arsyetimin tonë deri në këtë pikë, pjesën tjetër e lamë për një rast të përshtatshëm. Ky ka ardhur tani dhe është i pranishëm. Le të kalojmë, pra, në ato që vijojnë; sepse Shpëtimtari tha: «Kur të luteni, thoni: ‹Ati ynë›.» Edhe një tjetër nga ungjillorët e shenjtë shton: «që je në qiej».

O bujari e pakufishme! O butësi e pakrahasueshme, që i ka hije vetëm Atij! Ai na dhuron lavdinë e vet; ai i ngre shërbëtorët në nderin e lirisë; ai e kurorëzon gjendjen e njeriut me një nder të tillë që ia kalon fuqisë së natyrës; ai e përmbush atë që u tha dikur me anë të zërit të Psalmistit: «Unë thashë: Ju jeni perëndi, edhe të gjithë bij të Më të Lartit.» Sepse ja, ai na shpëton nga masa e skllavërisë, duke na dhuruar me hirin e vet atë që prej natyre nuk e kishim, dhe na lejon ta quajmë Perëndinë Atë, si të pranuar në radhën e bijve. Prej tij e kemi marrë këtë, bashkë me të gjitha privilegjet e tjera; edhe Joani i urtë, Ungjillori, e dëshmon këtë, kur shkruan kështu për të: «Erdhi te të vetët, edhe të vetët nuk e pritën; po sa e pritën, u dha pushtet të bëhen bij të Perëndisë, atyre që besojnë në emrin e tij; të cilët nuk lindën prej gjaku, as prej vullnetit të mishit, as prej vullnetit të burrit, po prej Perëndisë.» Sepse jemi formuar për birëri me anë të asaj lindjeje që kryhet shpirtërisht në ne, «jo prej fare që prishet, po prej Fjalës së gjallë e të përjetshme të Perëndisë», siç thotë Shkrimi. «Me vullnetin e tij na lindi me fjalën e së vërtetës, që të jemi njëfarë fryti të parë të krijesave të tij», sepse kështu shpall një nga apostujt e shenjtë. Edhe vetë Krishti, në një vend, e shpjegoi qartë mënyrën e kësaj lindjeje, kur deklaroi: «Me të vërtetë po ju them, në qoftë se ndonjëri nuk lind prej uji e Fryme, nuk mund të hyjë në mbretërinë e Perëndisë.» Ose, më mirë, sepse për ju është e drejtë të flasim edhe për ato gjëra që janë të fshehta, ai vetë u bë edhe udha edhe dera, si dhe shkaku i një hiri kaq të lavdishëm të dhuruar për ne e të denjë për ta fituar, duke marrë mbi vete ngjashmërinë tonë. Sepse, ndonëse kuptohet se është, dhe është, Perëndi i lirë, ai mori formën e shërbëtorit, që të na dhurojë ato që janë të tijat dhe ta pasurojë shërbëtorin me përsosuritë e veta. Sepse vetëm ai është prej natyre i lirë, sepse vetëm ai është Biri i Atit, i Atij që është më i larti mbi të gjitha, edhe sundon mbi të gjitha, edhe që është prej natyre e vërtet i lirë. Sepse çdo gjë që është sjellë në jetë ul qafën e skllavërisë para Atij që e krijoi. Sepse Psalmisti i këndon, duke thënë se «të gjitha janë shërbëtorë të tu»; po, ngaqë në ekonomi ai mori mbi vete atë që ishte e jona, ai na dha atë që ishte e tija. Edhe Pavli më i urti, shërbëtori i mistereve të tij, është dëshmia jonë, kur shkruan kështu: «Se, ndonëse ishte i pasur, u bë i varfër për ne, që ne të pasurohemi me anë të varfërisë së tij.» Sepse gjërat tona, me të cilat nënkuptohet gjendja e natyrës njerëzore, janë varfëri për Perëndinë Fjalë; kurse për natyrën njerëzore është pasuri të marrë ato që janë të tijat. Edhe një nga këto është nderi i lirisë, një dhuratë që u ka hije veçanërisht atyre që janë thirrur në birëri. Edhe kjo, siç përmenda, është gjithashtu dhurata e tij; sepse ai na tha: «Edhe mos e quani njeri atë tuajin mbi dhe, sepse një është Ati juaj, ai që është në qiej; edhe ju të gjithë jeni vëllezër.» Edhe përsëri, edhe ai vetë, prej dashurisë së tij të pafund për njerëzimin, nuk ka turp të na quajë vëllezër, kur thotë kështu: «Do t'ua shpall emrin tënd vëllezërve të mi.» Sepse, ngaqë u bë i ngjashëm me ne, kështu kemi fituar vëllazëri me të.

Ai na urdhëron, pra, të marrim guxim dhe të themi në lutjet tona: «Ati ynë.» Ne, bij të dheut e shërbëtorë, të nënshtruar me ligjin e natyrës ndaj Atij që na krijoi, atë që është në qiej e quajmë Atë. Edhe shumë me vend, ai bën që ata që luten ta kuptojnë edhe këtë: se, në qoftë se e quajmë Perëndinë Atë dhe jemi çmuar të denjë për një nder kaq të shquar, a nuk duhet doemos të bëjmë jetë të shenjtë e krejt të pafajshme, dhe të sillemi ashtu si i pëlqen Atit tonë, e të mos mendojmë a të themi asgjë të padenjë a të papërshtatshme për lirinë që na është dhuruar? Edhe kështu foli një nga apostujt e shenjtë: «Në qoftë se e quani Atë, që gjykon pa anësi sipas veprës së gjithsecilit, silluni me frikë gjatë kohës së qëndrimit tuaj këtu.» Sepse është gjë shumë e rëndë të hidhërosh e të zemërosh një atë, duke u kthyer drejt atyre gjërave që nuk janë të drejta. Si veprojnë etërit e tokës, apo cila është ndjenja e tyre ndaj bijve? Kur i shohin të gatshëm të përshtaten me dëshirat e tyre dhe të zgjedhin atë sjellje që u pëlqen, i duan e i nderojnë; ua hapin shtëpinë; ua shumojnë dhuratat me çdo gjë që duan, dhe i njohin si trashëgimtarë të tyre. Por, në qoftë se janë të pabindur e kokëfortë, pa respekt për ligjet e natyrës e pa e përfillur atë dashuri që është mbjellë në ne, i dëbojnë nga shtëpia dhe i quajnë të padenjë për çdo nder, a falje, a dashuri; madje as nuk pranojnë t'i njohin si bij, dhe nuk i shkruajnë si trashëgimtarë.

Ngjitu tani, të lutem, nga gjërat siç janë te ne te ato që na kapërcejnë. Ti e quan Perëndinë Atë: nderoje me bindje të gatshme; jepi nënshtrimin si diçka që i takon; jeto ashtu si i pëlqen; mos u trego i ashpër a krenar, po, përkundrazi, i butë e i nënshtruar, dhe gati të ndjekësh pa vonesë udhëzimet e tij, që edhe ai të të nderojë ty në këmbim, dhe të të caktojë bashkëtrashëgimtar me Atë që është Biri prej natyre. Sepse, në qoftë se «e dha atë për ne, si nuk do të na dhurojë bashkë me të edhe të gjitha?», sipas shprehjes së të lumit Pavël. Por, në qoftë se nuk ke asnjë përkujdesje për veten, dhe prandaj nuk e përfill dhuratën bujare që të është dhuruar, tregohesh i pacipë dhe, si të thuash, pa kripë, duke e dashur kënaqësinë më shumë sesa e do Atin. Ki frikë, pra, se mos edhe për ty Perëndia thotë atë që u tha për izraelitët me anë të fjalës së Isaisë: «Dëgjo, o qiell, edhe vër vesh, o dhe, sepse Zoti foli: Linda e rrita bij, po ata më mohuan.» E rëndë është në çdo mënyrë, o të dashur, faji i atyre që ngrihen krye; edhe shumë i lig krimi i mohimit të Perëndisë. Shumë me urtësi, pra, siç thashë, Shpëtimtari i të gjithëve na jep ta quajmë Perëndinë Atë, që ne, duke ditur mirë se jemi bij të Perëndisë, të sillemi në një mënyrë të denjë për Atë që na nderoi kështu; sepse kështu ai do t'i pranojë lutjet që ofrojmë në Krishtin, nëpërmjet të cilit e bashkë me të cilin i qoftë Perëndisë Atë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.