Lluka 11:3

11:3. Mbi «Bukën tonë të nevojshme jepna çdo ditë».

Ata që zotërojnë pasuri tokësore ftojnë në shtëpinë e tyre ata miq që duan t'i nderojnë; u shtrojnë një gosti të kushtueshme dhe i bëjnë të kënaqen, megjithëse nuk u japin asgjë më tepër se ngopjen e oreksit. Por Shpëtimtari dhe Zoti i të gjithëve nuk na gosit me kënaqësi trupore, sepse kjo është e padobishme, madje e dëmshme edhe për vetë trupin; përkundrazi, me gostira frymërore i gosit zemrat e atyre që duan të jetojnë me virtyt, duke u dhuruar mësimin shpëtues të ungjillit, nëpërmjet të cilit njeriu mbushet me çdo të mirë dhe bëhet trashëgimtar i jetës së përjetshme. Dhe ajo që thashë na mësohet qartë në pjesën që na paraqitet tani. Sepse, kur të luteni, thotë ai, duhet të thoni: «Na jep çdo ditë bukën e nevojës sonë.»

Por disa, ndoshta, mund të mendojnë e madje të thonë se nuk u ka hije e nuk u përshtatet shenjtorëve t'i kërkojnë Perëndisë këto gjëra trupore; prandaj mund ta kthejnë atë që thuhet në një kuptim frymëror dhe të pohojnë se nuk kërkojnë bukë tokësore, as atë të trupit, po më tepër Atë që zbriti nga lart, prej qiellit, dhe i dha jetë botës. Edhe unë, pa asnjë dyshim, do të thosha se u ka hije më së shumti shenjtorëve që të përpiqen me zell të quhen të denjë për dhuratat frymërore. Duhet, megjithatë, të kuptojmë edhe se, ndonëse kërkojnë bukë të thjeshtë, dhe pikërisht këtë i urdhëron Shpëtimtari të bëjnë, lutja e tyre drejtuar Perëndisë prapëseprapë është pa asnjë faj dhe në përputhje me përshpirtshmërinë e jetës së tyre. Sepse shqyrto ç'kuptim fshihet në këto fjalë dhe me ç'mësime është ngjizur. Sepse, duke qenë se ai urdhëroi të kërkohet buka, domethënë ushqimi i një dite, është e qartë se nuk u lejon të zotërojnë asgjë, po u kërkon më tepër të jetojnë në një varfëri të shenjtë. Sepse të kërkosh nuk është puna e atyre që kanë, po më tepër e atyre që kanë nevojë për atë që trupit i duhet doemos dhe pa të cilin s'bën dot. Prandaj, po t'i thoshte Perëndisë të gjithëdijshëm dikush që s'ka nevojë për asgjë: «Na jep bukën e një dite», do të dukej, sigurisht, sikur e merr këtë me tallje, ose ndoshta sikur përqesh kuptimin e urdhrit, dhe sikur përfytyron, si disa, se «Zoti nuk sheh, as Perëndia i Jakovit nuk kupton». Pra, pikërisht nga ky urdhër, meqenëse kërkojnë atë që nuk e kanë, mund të vëmë re se ai nuk dëshiron që nxënësit e tij ta vënë dëshirën te pasuria. Dhe këtë e ka porositur qartë edhe në një vend tjetër: «Mos u shqetësoni për veten se ç'do të hani ose ç'do të pini, as për trupin tuaj se ç'do të vishni; sepse të gjitha këto i kërkojnë johebrenjtë. Po ju kërkoni më parë mbretërinë e Perëndisë dhe drejtësinë e tij, dhe të gjitha këto do t'ju shtohen. Sepse Ati juaj qiellor e di se të gjitha këto ju duhen.»

Fjalën ἐπιούσιος, që këtu i vishet bukës, disa e shpjegojnë sikur do të thotë ajo që po vjen dhe që do të jepet në botën e ardhshme, duke e kuptuar përsëri në mënyrë frymërore; kurse të tjerë i japin fjalës një kuptim tjetër. Po nëse është e vërtetë se buka që përmendin njerëzit kur luten është ajo që do t'u jepet në botën që vjen, përse shtojnë: «Na e jep çdo ditë»? Sepse nga kjo shohim se ajo që kërkojnë është ushqimi i tyre i përditshëm, të cilin nuk e lypin si njerëz që e duan pasurinë, po si të çliruar nga çdo shqetësim tokësor. Prandaj fjalën ἐπιούσιος duhet ta shpjegojmë si atë që është e nevojshme dhe e mjaftueshme. I lumi Pavël e ka përdorur diku këtë shprehje për Krishtin, Shpëtimtarin e të gjithë neve, me një ndryshim të vogël; sepse tha se ai «i përgatiti vetes një popull περιούσιος», duke përdorur περιούσιος në vend të ἐπιούσιος e nënkuptuar një popull të mjaftueshëm, që nuk mbetet mangët nga përsosmëria. Kur, pra, kërkojnë ushqimin e ditës, kupto se e paraqesin këtë kërkesë si njerëz të çliruar nga dëshira për pasuri, të cilët e mbajnë për krenari të jenë krejtësisht të zhveshur nga gjërat tokësore.

Sepse atyre që caktohen për priftëri u ka hije të jenë të çliruar nga çdo shpërqendrim e kujdes i kësaj bote, pa u dhënë pas asnjërës prej atyre gjërave që i mbytin njerëzit me kujdese të domosdoshme dhe i hedhin, si në një moçal, në ndyrësinë e epsheve të kësaj bote. «Sepse lakmia e parasë është rrënjë e të gjitha të këqijave.» Dhe është e drejtë t'u them atyre që duan të heqin dorë nga të tilla të meta se duhet të flakin tej atë që i përket botës, të mohojnë këto gjëra trupore dhe të kërkojnë prej Perëndisë vetëm ato që janë të domosdoshme për të jetuar, duke kundërshtuar, si të thuash, dobësinë e trupit, që kërkon vazhdimisht ushqim; madje, po të ishte e lejueshme t'i shpëtonin krejt trupit dhe jeta të zgjatej kështu, do të ishin gati ta pranonin edhe këtë me gëzim të madh. Sepse, ashtu si ata që dinë të përleshen në garat trupore, të stërvitur në ndeshjet e lojërave, zhveshin edhe rrobat e tyre dhe qëndrojnë burrërisht përballë forcës së fuqishme të kundërshtarëve, kështu edhe shenjtorët, duke u tërhequr nga çdo shqetësim i kësaj bote e nga epshet trupore, pa u kujdesur as për të pasur ushqim me bollëk, dhe të zhveshur, siç thashë, për t'i kundërvënë Satanait e armiqve të së vërtetës, i hyjnë ndeshjeve të priftërisë dhe ngadhënjejnë si luftëtarë. Edhe hyjnori Pavël tha diku për ata që bëjnë luftë trupore: «Askush që bën luftë nuk ngatërrohet me tregtitë e kësaj bote, që t'i pëlqejë atij që e zgjodhi për ushtar.» Sepse ai nuk del në betejë i ngarkuar me gjëra të tepërta, po, përkundrazi, merr me vete vetëm ato pajime që u shkojnë luftëtarëve.

U ka hije, pra, shenjtorëve, si njerëz që kanë një betejë për të bërë, «jo vetëm kundër gjakut e mishit, po edhe kundër pushteteve e fuqive, kundër sundimtarëve të errësirës së kësaj bote dhe kundër frymërave të liga në hapësirat qiellore», të jenë aq të përgatitur në mendje, sa të mos u bien në dorë atyre që u kundërvihen dhe që luftojnë kundër lajmit që ata shpallin. Dhe është e drejtë gjithashtu që ata të jenë me një mendje të vetme, domethënë të mendojnë vetëm për ato gjëra që i pëlqejnë Zotit, pa iu dhënë pjesërisht shqetësimit të kësaj bote, po të gjithë tërësisht të shenjtë e të paqortueshëm, që kështu sjelljen e tyre ta bëjnë fli për Perëndinë. Sepse është shkruar: «Çdo fli e priftit do të digjet e tëra.» Sepse jetët e njerëzve të kësaj bote janë «të ndara», sipas shprehjes së të lumit Pavël; kurse ato të shenjtorëve nuk janë kështu, po janë krejtësisht të shenjtëruara, tërësisht të shenjta, që i lëshojnë Perëndisë një aromë të këndshme; dhe këtë e quajmë fli të tërëdjegur. Por, kur në ndonjërin gjendet diçka që s'është e shenjtë, kjo e ndyn flinë, e ndryshon dhe e ndan; ose, më mirë të themi, në vajin e mirë përzihet ndyrësira, sepse aroma e tij e këndshme humbet krejt. Por lakmia e parasë është gjë me erë të keqe, po ashtu edhe shqetësimi për gjërat e trupit; sepse Perëndia u ka premtuar kudo shenjtorëve se nuk do t'u mungojë asgjë. Nëse, pra, nuk besojmë se ai do të na e japë këtë, bëhemi pjesëtarë të mosbesimit të hebrenjve. Sepse, kur Perëndia që është mbi gjithçka, në mënyrë të mrekullueshme e të patregueshme, u nxori atyre ujë nga shkëmbi, ata murmurisnin kundër tij duke thënë: «A mund të shtrojë Perëndia një tryezë në shkretëtirë?» Po përse të mos mundet, dhe pse të mos e japë atë që ka premtuar? Sepse të gjithë njerëzit me karakter të mirë i qëndrojnë besnikërisht fjalës së tyre; e si mund të jetë Perëndia, që i kapërcen të gjithë, i rremë në ndonjë gjë që ka premtuar? Për më tepër, njerëzit, pasi kanë premtuar ndonjë të mirë, shpesh janë tepër të dobët për t'i përmbushur zotimet; kurse ai që s'njeh dobësi, po përkundrazi është Zoti i fuqive, që bën gjithçka që do, pa mund e me lehtësi, si të mos e kryejë çdo gjë që u premton njerëzve?

«Duke ia hedhur, pra, atij kujdesin tonë», le t'i kërkojmë atë që mjafton për jetën, domethënë ushqim e veshje dhe gjithçka që na mjafton, dhe të shmangim çdo dëshirë për t'u pasuruar, si diçka që na kërcënon me shkatërrim. Sepse, në qoftë se i tillë është vullneti ynë, Krishti do të na pranojë e do të na bekojë; nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin i qoftë lavdi e pushtet Perëndisë Atë, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.