Lluka 11:4

«11:4. Edhe mos na shtjer në ngasje.»

O ju të gjithë që e doni vullnetin hyjnor dhe jeni të dashuruar pas një jete të paqortueshme, afrohuni te Perëndia, që është mbi gjithçka, dhe thoni: «Tregomë udhët e tua, o Zot, dhe mësomë shtigjet e tua». Sepse çdo urtësi e mençuri vjen prej Tij, dhe njohja e çdo të mire na vjen nga lart, prej fronit më të lartë, porsi prej një burimi; e askush nuk mund të kryejë ndonjë gjë të lavdërueshme, po të mos e marrë prej Tij aftësinë. Dhe këtë na e mëson Ai vetë, kur thotë: «Pa mua nuk mund të bëni asgjë». Prandaj Ai që i jep çdo njeriu gjithçka me të cilën ka të drejtë të krenohet, tani na shpie te një tjetër nga ato gjëra që janë të nevojshme për shpëtimin. Sepse na urdhëron që, kur ngulmojmë në lutje, të themi: «Mos na shtjer në ngasje».

Me këto fjalë Llukai e mbyll lutjen, kurse Mateu shton: «por çlirona nga i ligu». Dhe midis këtyre pjesëve ka një lidhje të ngushtë: sepse, kur njerëzit nuk shtihen në ngasje, është e qartë se ata edhe çlirohen nga i ligu; madje, po të thoshte dikush se të mos shtihesh në ngasje është njësoj si të çlirohesh prej saj, nuk do të largohej nga e vërteta. Por le ta shqyrtojmë këtë: A dëshiron Shpëtimtari dhe Zoti i të gjithëve që miqtë e Tij të jenë frikacakë? A duhet të jenë përtacë e të ligështuar, të zellshëm më fort për t'iu shmangur garës sesa për të fituar famë? E megjithatë Fryma tha në librin e Psalmeve: «Jini trima dhe le të forcohet zemra juaj, ju të gjithë që shpresoni te Zoti». Dhe vetë Shpëtimtari thotë diku: «Lum ata që përndiqen për drejtësi, sepse e tyre është mbretëria e qiejve». Në qoftë se, pra, Ai e kurorëzon me nderime kaq të shkëlqyera atë që përndiqet, dhe të përndiqesh është pa dyshim një ngasje, atëherë në ç'kuptim i urdhëron ata t'i shmangen ngasjes? Sepse, sigurisht, nuk janë mosveprimi, zvarritja e padobishme dhe përtacia e pashpërblyer ato që i bëjnë fitimtarë e të denjë për nderime e duartrokitje ata që stërviten për garat, por, përkundrazi, mundi i rëndë. Për më tepër, njeriu që e njeh mirë mjeshtërinë e luftës, që është trim dhe i sprovuar në betejë, nuk dallohet në kohë paqeje, por ai duhet të jetë treguar luftëtar i kalitur përballë armikut. Atëherë, përse Krishti, si të thuash, madje i gjymton ata që e duan, duke i vënë të thonë: «Mos na shtjer në ngasje»?

Ndaj kësaj përgjigjemi, duke mbledhur sipas mënyrës sonë mendimet më të mira. Ai nuk dëshiron që ndjekësit e Tij të jenë të ligështuar, as të plogët në ndonjë mënyrë tjetër; madje i nxit drejt trimërisë në çdo gjë të lavdërueshme, kur thotë: «Hyni nga dera e ngushtë; sepse e ngushtë është dera dhe e shtrënguar është udha që të çon në jetë, dhe të pakët janë ata që e gjejnë». Prandaj tek ne duhet të ketë një zell të zjarrtë, të palëkundur e burrëror, dhe një shpirt të duruar në qëndresë, siç qe ai i të lumturit Pavël, që tha: «Kush do të më ndajë nga dashuria e Krishtit? Vallë shtrëngimi, a ngushtica, a përndjekja, a uria, a lakuriqësia, a rreziku, a shpata?». Por, edhe sikur të kemi një mendje të tillë dhe të arrijmë këto masa burrërie, prapëseprapë duhet të mendojmë me përulësi për veten, duke qenë «të varfër në frymë», sipas fjalës së Shpëtimtarit, dhe të mos kujtojmë se përherë e detyrimisht do t'i mposhtim të gjitha ngasjet. Sepse ndonjëherë një ankth i papërballueshëm bie mbi mendjen e njeriut dhe e tmerron deri në një frikë të poshtër; po ashtu bën edhe Satanai, që urren çdo gjë të mirë; dhe ashpërsia e ngasjes ndonjëherë e përkul edhe mendjen më guximtare. Kështu, goditjet e dhunshme e të papërballueshme të valëve e bëjnë copë-copë një anije të ndërtuar fort e me ekuipazh të zoti; dhe kështu një re e dendur shigjetash, të hedhura nga duart e armikut, e vë në ikje ushtarin më të patundur. Prandaj askush nuk duhet të jetë tepër i sigurt në vetvete, as i pamatur në përballjen me ngasjet, edhe sikur të jetë trim nga mendja; por më mirë le të mendojmë për dobësinë e mendjes sonë dhe le të kemi frikë me maturi, që të mos u bëhemi shkak talljeje ngasësve tanë, ngaqë s'do të mund ta përballonim goditjen e betejës.

Prandaj le të lutemi që të mos biem në ngasje: sepse është gjë e vështirë për t'i shpëtuar, dhe të shumtët e kanë të vështirë ta durojnë deri në fund. Por, kur rrethanat na shtyjnë doemos drejt saj, atëherë, vërtet, duhet të mbledhim gjithë fuqinë tonë, të hyjmë në përleshje dhe të luftojmë për shpirtrat tanë, pa u trembur nga asgjë. Përkundrazi, le të sjellim ndër mend atë që na tha Krishti, Shpëtimtari i të gjithëve: «Mos u frikësoni prej atyre që vrasin trupin, por nuk mund të vrasin shpirtin; por më tepër kini frikë prej Atij që mund të shkatërrojë edhe shpirtin edhe trupin në ferr». Ashtu si edhe apostulli i shenjtë që shkroi kështu: «Lum njeriu që duron ngasjen, sepse, kur të dalë i sprovuar, do të marrë kurorën e jetës, që Perëndia ua ka premtuar atyre që e duan».

Ka, megjithatë, shumë lloje ngasjesh, prej të cilave dy ndeshen kudo, të zakonshme e fare të përgjithshme. Dhe cilat janë këto, duhet ta themi. Në botë ka shumë herezi, apostuj të rremë e mësues të rremë, të cilët mbledhin mërzinë e trillimeve të ftohta, mburren me mjeshtëritë e urtësisë së kësaj bote, shtrembërojnë gjuhën e shpalljeve të shenjta dhe shumëfishojnë fjalë blasfemie kundër kokës së tyre. Dhe, siç thotë Psalmisti: «e ngritën lart bririn e tyre, duke folur paudhësi kundër Perëndisë»; po, edhe kundër Perëndisë Fjalë, Krijuesit të gjithçkaje, të cilin, siç thonë ata, duhet ta numërosh ndër ato gjëra që u bënë prej Tij, se është shërbëtor e jo bir, krijesë e jo Zot. Këta, duke u kundërvënë mbrojtësve të së vërtetës, përndjekin ata që kanë zgjedhur të mbajnë mësimin e shëndoshë, që mbrojnë lavdinë hyjnore dhe përpiqen ta kurorëzojnë me lëvdata të pakrahasueshme Fjalën e Vetëmlindur të Perëndisë. Prandaj, kur të vijë ndonjë ngasje për këtë arsye, mos u bëj nga ata që e hedhin tej mburojën, as ushtar që ikën nga beteja, as atlet që s'ka as mjeshtëri as guxim. Mos dëshiro një paqe të pakohshme, që bëhet shkak i shkatërrimit të ardhshëm; por kujto se Krishti, Shpëtimtari i të gjithëve, tha: «Mos mendoni se erdha të sjell paqe mbi tokë; nuk erdha të sjell paqe, por shpatë». Dhe, po të ndodhë që përndjekësit të kenë pushtet të kësaj bote, mos ki frikë nga dëmi që mund të të bëjnë, as nga rreziku, qoftë edhe i gjakut e i humbjes së jetës; por kujto sërish nxitjen e apostullit të shenjtë, që thotë: «Prandaj edhe ata që vuajnë sipas vullnetit të Perëndisë, le t'ia besojnë shpirtrat e tyre një Krijuesi besnik». Dhe përsëri: «Askush prej jush të mos vuajë si vjedhës, a si keqbërës, a si njeri që përzihet në punët e të tjerëve; por, në qoftë se vuan si i krishterë, të mos ketë turp, por le ta lavdërojë Perëndinë për këtë».

Sepse, si rrjedhojë e natyrshme e të vuajturit, do të vlerësohemi me të drejtë të denjë për nderime të përjetshme. Përleshja nuk mbetet pa shpërblim, mundi nuk shkon kot; sepse, siç tha Pavli: «Perëndia nuk është i padrejtë sa të harrojë mundin tuaj dhe dashurinë që treguat për emrin e Tij». Këto, pra, janë betejat e caktuara për të gjithë ata që i frikësohen Perëndisë, që të dalë në pah ai që di të durojë me qëndrueshmëri. Sepse dëshmorët e lumtur kurorëzohen si ata që «luftuan luftën e mirë, e mbaruan vrapimin e tyre dhe e ruajtën besimin».

Për më tepër, veç kësaj ka edhe lloje të tjera ngasjesh, të përbashkëta, si të thuash, për të gjithë, por që i ndodhin secilit ndryshe. Sepse, siç tha njëri prej apostujve të shenjtë: «Askush, kur ngitet, të mos thotë: ‹Ngitem prej Perëndisë›; sepse Perëndia nuk nget me të liga, as nget njeri. Por secili ngitet, kur tërhiqet dhe joshet nga epshi i vet. Pastaj epshi, pasi mbarset, lind mëkatin; dhe mëkati, kur kryhet, lind vdekjen». Prandaj mbi secilin rëndon një luftë dhe një rrezik i madh, se mos bie në mëkat dhe shmanget nga ajo që i ka hije, duke u endur në vepra të mbrapshta. E dhunshme është forca e pasioneve, dhe kundër mendjes së secilit lufton një turmë lara-lara e një mori e tërbuar kënaqësish të ulëta. Sepse disa i përulin njerëzit në epshin e mishit e në ndyrësi të pahijshme; të tjera i shtyjnë drejt lakmisë për para, i bëjnë dashamirë të pasurisë së ndyrë dhe i tërheqin drejt çdo faji të turpshëm. Prandaj na ka hije që të lutemi e të themi, ne që ndodhemi para të ligave kaq të rënda edhe pse ende s'kemi rënë në to: «Mos na shtjer në ngasje, por çlirona nga i ligu». Sepse do të ishte mirë që njeriu ta përshkonte udhën e tij larg së keqes; por, në qoftë se e sulmon ngasja, atëherë ji trim e i pamposhtur: qorto mishin, vëri fre mendjes, kërko ndihmën e Perëndisë, sigurinë që dhurohet me fuqi nga lart. Ji i patundur e i forcuar, jo i dobët, jo i lehtë për t'u zënë në grackë; përkundrazi, ji i kujdesshëm dhe duaje Perëndinë më shumë se kënaqësinë: sepse atëherë do të të ndihmojë e do të të japë fitoren Ai që është Shpëtimtar e Zot i të gjithëve; nëpërmjet të Cilit e bashkë me të Cilin i qoftë Perëndisë Atë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.