Lluka 11:14-18
«11:14-18. Edhe ai po nxirrte një demon memec; edhe ndodhi që, kur demoni doli, memeci foli. Edhe turmat u mrekulluan; por disa nga ata thanë: ‹Me anë të Beelzebubit, kreut të demonëve, i nxjerr demonët›. Kurse të tjerë, duke e vënë në provë, kërkonin prej tij një shenjë nga qielli. Por ai, duke i ditur mendimet e tyre, u tha: ‹Çdo mbretëri e përçarë kundër vetvetes shkretohet, edhe shtëpi kundër shtëpie bie. Edhe në qoftë se Satanai përçahet kundër vetvetes, si do të qëndrojë mbretëria e tij? Sepse thoni se unë i nxjerr demonët me anë të Beelzebubit›».
«Jam ndezur nga zelli për Zotin», siç thotë Shkrimi; edhe unë do të thosha, duke u kushtuar një vëmendje të përpiktë leximeve ungjillore që kemi përpara, se gjuha e tërbuar e Israelit ishte e pacipë dhe e shfrenuar në fyerje, e robëruar nga një zemërim i ashpër e i papërmbajtur dhe e mundur nga një smirë e pashuar. Sepse shih, si të thuash, si madje kërcëllinin dhëmbët kundër Krishtit, Shpëtimtarit të të gjithëve, ngaqë i bënte turmat të mrekulloheshin me mrekullitë e tij të shumta, hyjnore e të mahnitshme, dhe ngaqë vetë demonët thërrisnin përpara fuqisë e pushtetit të tij të papërshkrueshëm e hyjnor. Edhe këtë, me sa mendoj, e këndoi Davidi kur i drejtohej kështu: «Nga madhështia e fuqisë sate, armiqtë e tu do të dalin gënjeshtarë para teje.»
Por arsyen pse ata që luftonin kundër lavdisë së tij vepruan kështu, na e mëson qartë ky lexim. «I prunë një njeri të pushtuar nga një demon memec.» Demonët memecë, si të thuash, janë të vështirë t'i qortojë cilido prej shenjtorëve; janë më kokëfortë se çdo lloj tjetër dhe tejet të pafytyrë. Por asgjë nuk ishte e vështirë për vullnetin e gjithëpushtetshëm të Krishtit, Shpëtimtarit tonë të të gjithëve. Sepse menjëherë e çliroi njeriun që i prunë nga demoni i lig e i papastër; edhe ai, që gjuha i ishte mbyllur më parë si me derë e me bravë, nxori përsëri të folurit e vet të zakonshëm. Sepse themi se në këtë pjesë ai quhet memec ngaqë është pa gjuhë, domethënë pa të folur. Edhe, kur u krye kjo vepër e mrekullueshme, turma e lartësoi me lavde dhe nxitoi ta kurorëzonte me nder hyjnor atë që kreu mrekullinë. Por disa prej tyre, thotë, që ishin skribë e farisenj, me zemra të dehura nga krenaria e nga smira, gjetën në mrekulli ushqim për sëmundjen e tyre; dhe jo vetëm nuk e lavdëruan, por bënë krejt të kundërtën. Sepse, pasi ia hoqën veprat hyjnore që kishte kryer, ia veshën djallit fuqi të gjithëpushtetshme dhe e bënë Beelzebubin burimin e fuqisë së Krishtit. «Sepse me anë të tij, thoshin, i nxjerr demonët.» Kurse të tjerë, të prekur, si të thuash, nga një ligësi e ngjashme dhe të therur nga po ato thumba të smirës, rendnin pa gjykim drejt një paturpësie të shëmtuar në të folur dhe kërkonin, thotë, të shihnin prej tij një shenjë nga qielli, thua se thërrisnin e thoshin: «Edhe sikur të kesh dëbuar prej një njeriu një demon të hidhur e keqdashës, kjo ende
nuk është ndonjë gjë kaq e madhe, as e denjë për admirim. Ajo që është bërë deri tani nuk është provë e fuqisë hyjnore. Nuk shohim ende asgjë të barabartë me mrekullitë e lashta. Na trego ndonjë vepër për të cilën të mos ketë dyshim se u krye me fuqi nga lart. Moisiu e bëri popullin të kalonte matanë, pasi e bëri të kalueshëm në këmbë detin që ishte në mes; ujërat u ngritën si mur. E goditi shkëmbin me shkopin e tij dhe e bëri nënë lumenjsh, kështu që nga guri i strallit shpërthyen burime. Po ashtu edhe Isuu i Navit, pasardhësi i tij, e ndali diellin në Gabaon dhe hënën në luginën e Arnonit. I lidhi rrjedhat e Jordanit. Por ti nuk tregon asnjë vepër të tillë si këto. Ti nxjerr një demon: këtë pushtet ua jep njerëzve kreu i demonëve, vetë Beelzebubi. Prej tij ti merr hua fuqinë për të bërë ato gjëra që tek njerëzit e pamësuar e të paditur ngjallin habi.» Të tilla ishin kundërshtimet e tyre kryeneçe. Sepse dëshira e tyre për të kërkuar një shenjë nga qielli nuk provon gjë tjetër, veçse që ushqenin ndaj tij mendime të tilla si këto.
Po ç'u tha Krishti këtyre gjërave? Së pari, në të vërtetë, vërteton se është Perëndi, ngaqë dinte edhe atë që pëshpëritej fshehtas ndër ta; sepse i dinte mendimet e tyre. Edhe kjo është një vepër që i takon tërësisht Perëndisë: të mund të dish ç'ka në mendje e në zemër, madje edhe atë që flitet kudo fshehurazi nga njerëzit. Pra, që t'i largojë nga një faj kaq kryeneç, thotë se «Çdo mbretëri e përçarë kundër vetvetes shkretohet, edhe shtëpi kundër shtëpie bie. Edhe në qoftë se Satanai përçahet kundër vetvetes, si do të qëndrojë mbretëria e tij?» Sepse mirë mund t'u kishte thënë atyre që dërdëllisnin kështu marrëzisht për të: «Ju largoheni nga udha e drejtë; vërtet gaboni dhe, pa dyshim, nuk e njihni natyrën time. Madhështinë e fuqisë sime dhe shkëlqimin e lavdisë sime nuk i vini re. Moisiu ishte shërbëtor, unë jam Zot. Ai ishte shërbëtori i ligjit, kurse unë ligjvënësi; sepse nga natyra jam Perëndi. Ai ishte shërbëtori i shenjave, kurse unë ai që i bën ato dhe kryerësi i mrekullive. Unë e ndava detin: ishte vepër e fuqisë sime që ujërat u ndanë dhe populli kaloi matanë; unë e tregova gurin e strallit si nënë lumenjsh. Unë e ndala diellin në Gabaon, dhe fuqia e urdhrave të mi e mbajti hënën në luginën e Arnonit. Isha unë ai që i lidhi rrjedhat e Jordanit.» Por, sikur të kishte përdorur fjalë të tilla, ndoshta nuk do të ishte e pagjasshme të mendohej se do të kishin ndezur brenda tyre një flakë edhe më të egër smire; sepse menjëherë do të kishin thënë: «Ai e lartëson veten mbi lavdinë e shenjtorëve; ngrihet mbi patriarkët e shquar, të cilët, thotë, nuk ishin asgjë; ua përvetëson lavdinë e tyre.» Edhe do t'u kishin shtuar këtyre fjalë të tjera, që tek njerëzit e pamësuar do të kishin dhënë shkas për ligësi ndaj tij.
Prandaj, me shumë urtësi, duke i lënë mënjanë këto, kalon te argumente të marra vërtet nga gjëra të zakonshme, por që kanë në vete forcën e së vërtetës: «Sepse çdo mbretëri, thotë, e përçarë kundër vetvetes, shkretohet; edhe çdo shtëpi kundër një shtëpie bie; edhe në qoftë se Satanai përçahet kundër vetvetes, si do të qëndrojë mbretëria e tij?» Sepse ajo që i mban mbretëritë është besnikëria e nënshtetasve dhe bindja e atyre që rrinë nën skeptrin mbretëror; edhe shtëpitë qëndrojnë kur ata që u përkasin nuk e pengojnë kurrsesi njëri-tjetrin, por, përkundrazi, pajtohen si në vullnet, ashtu edhe në vepër. Kështu, me sa mendoj, do të qëndronte edhe mbretëria e Beelzebubit, sikur ai të kishte vendosur të hiqte dorë nga çdo gjë që i kundërvihet vetes. Si, pra, e nxjerr Satanai Satananë? Del, atëherë, se demonët nuk ikin nga njerëzit me dëshirën e tyre, por tërhiqen pa dëshirë. Satanai, thotë, nuk lufton me vetveten. Nuk i qorton përkrahësit e vet. Nuk e lejon veten të dëmtojë armëmbajtësit e tij. Përkundrazi, e ndihmon mbretërinë e vet. Prandaj ju mbetet të kuptoni se unë e shtyp Satananë me fuqi hyjnore.
Kështu duhet të bindemi ne që besojmë në të dhe që jemi larguar shumë nga ligësia e hebrenjve. Sepse ç'është e pamundur për atë dorë të djathtë të gjithëpushtetshme? Ose ç'është e madhe dhe e vështirë për të, që mund të kryejë çdo gjë vetëm me vullnetin e tij? Ai që i ngriti qiejt dhe themeloi tokën, që është Krijuesi i gjithçkaje, që është fuqi e përsosur, si mund të ketë nevojë për Beelzebubin? O mendime që s'duhen thënë kurrë! O ligësi që s'durohet kurrë! O popull i marrë dhe pa mend! Fort me të drejtë mund të thuhet për israelitët: «Kanë sy, e nuk shohin; kanë veshë, e nuk dëgjojnë.» Sepse, ndonëse ishin dëshmitarë të veprave të mrekullueshme që kreu Krishti dhe profetët e shenjtë, dhe i kishin dëgjuar e i njihnin prej kohësh, prapëseprapë mbetën kokëfortë e të papërkulur. Prandaj «hanë frytin e udhës së tyre», siç thotë Shkrimi. Por le të përpiqemi me zell ta lartësojmë Krishtin me lavde të pafund; sepse kështu do të bëhemi trashëgimtarë të mbretërisë së qiejve, me dhuratën e po atij Krishti: nëpërmjet të cilit e bashkë me të cilin Perëndisë Atë i qoftë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.
Këtu mbaron pjesa e parë e Shpjegimit mbi Ungjillorin Lluka, që përmban tetëdhjetë Predikime, prej të shenjtit Kiril, Patrikut të Aleksandrisë. I bekuar qoftë Perëndia përjetë; edhe i lëvduar qoftë Emri i tij brez pas brezi. Lavdi Atit, e Birit, edhe Frymës së Shenjtë, tani e përherë, e në jetë të jetëve. Amin edhe Amin.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it