← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 11:37-41

«11:37-41. Dhe ndërsa po fliste, një farise iu lut të hante drekë me të; dhe ai hyri e u ul në tryezë. Por fariseu, kur e pa, u çudit që nuk ishte larë para drekës. Po Zoti i tha: ‹Ju farisenjtë tani pastroni anën e jashtme të kupës dhe të pjatës, kurse përbrenda jeni plot me grabitje e ligësi. O ju mendjevegjël, ai që bëri atë që është jashtë, a nuk bëri edhe atë që është brenda? Por atë që keni, jepeni si lëmoshë, dhe ja, gjithçka është e pastër për ju.›»

Pavli fort i urtë na thotë me të vërtetë se «Krishti erdhi në botë për të shpëtuar mëkatarët». Sepse ky ishte qëllimi i tij, dhe për këtë arsye e përuli veten deri në zbrazjen e lavdisë së tij, u shfaq mbi dhe në mish e jetoi midis njerëzve. Sepse ishte e udhës që ai, si Krijues dhe Zot i gjithçkaje, t'u jepte dorën shpëtuese atyre që kishin rënë në mëkat dhe t'u tregonte atyre që endeshin në humbje një udhë që do t'i shpinte drejt e në çdo vepër të mirë e në shkëlqimin e veprave të virtytshme. Edhe një nga profetët e shenjtë thotë diku, për ata që janë thirrur me anë të besimit në njohjen e lavdisë së tij: «Dhe të gjithë do të mësohen prej Perëndisë.» Si, pra, na prin drejt çdo gjëje të dobishme? Duke e përulur veten që të rrijë bashkë me mëkatarët, e duke pranuar ndonjëherë edhe atë që s'do ta donte, që kështu të shpëtojë shumë veta. Se puna qëndron kështu, mund ta shohim nga leximet e ungjillit që na paraqiten tani; sepse një nga farisenjtë, thotë, iu lut të hante në shtëpinë e tij: «dhe ai hyri e u ul në tryezë.» E megjithatë, si nuk i bëhet e qartë gjithkujt se çeta e farisenjve ishte përherë e ligë dhe e papastër, e urryer nga Perëndia, plot smirë, gati për zemërim, me mendjemadhësi të lindur dhe gjithnjë e paturpshme në fjalë kundër Krishtit, Shpëtimtarit të gjithë neve? Sepse ata u gjenin të meta mrekullive të tij hyjnore dhe, duke mbledhur çeta të liga këshilltarësh, kurdisnin vdekjen e tij. Si, pra, u bë ai mysafir i tyre? A nuk e njihte keqdashjen e tyre? Po a mund të pohohet kjo me siguri? Sepse, si Perëndi, ai i di të gjitha. Cili është, pra, shpjegimi? Ky: se ai kujdesej fort t'i qortonte, e në këtë u ngjante mjekëve më të zgjedhur. Sepse barnat e mjeshtërisë së tyre ua japin atyre që janë sëmurë më rëndë e në rrezik, luftojnë kundër sëmundjes që i mundon dhe ua zbusin sulmet e saj mizore. Meqë, pra, ata i ishin dorëzuar pa fre një mendjeje të marrosur, ishte e nevojshme që Krishti t'u thoshte atë që duhej dhe që u vlente për shpëtimin e tyre. Sepse, siç thotë ai vetë diku: «Nuk erdha të thërres të drejtët, po mëkatarët në pendim.» Dhe përsëri tha edhe se «nuk kanë nevojë për mjek ata që janë shëndoshë, po ata që janë sëmurë».

Fariseu, pra, për ndonjë qëllim të vetin e fton në një gosti, dhe Shpëtimtari i të gjithëve i nënshtrohet kësaj, siç thashë, për hir të ekonomisë hyjnore. Por ai e ktheu çështjen në rast për të dhënë mësim, pa e harxhuar kohën e takimit të tyre në shijimin e ushqimeve e të gjellëve të zgjedhura, po në punën për t'i bërë më të virtytshëm ata që ishin mbledhur aty. Dhe vetë fariseu i trashë i dha shkas fjalës së tij, sepse «u çudit», thotë, «që nuk ishte larë para drekës». A u çudit vallë me të, thua se kishte bërë diçka që ai e miratonte, diçka posaçërisht të denjë për shenjtorët? Nuk ishte ky mendimi i tij: si mund të ishte? Përkundrazi, fariseu u fye, sepse Krishti, ndonëse kishte ndër ta namin e një njeriu të drejtë e profeti, nuk iu përshtat zakoneve të tyre të paarsyeshme. Sepse ata laheshin para ngrënies, thua se kështu çliroheshin nga çdo papastërti. Por kjo ishte krejt e pakuptimtë. Sepse larja me ujë është fort e dobishme për ata që janë të papastër në trup; po si mund t'i çlirojë njerëzit nga papastërtia e mendjes dhe e zemrës?

Por arsyetimi ynë është ky: O farise i marrë, ti mburresh fort me njohjen e Shkrimeve të shenjta; gjithnjë përmend ligjin e Moisiut. Na thuaj, pra, ku ta dha Moisiu këtë porosi? Cilin urdhërim mund të përmendësh, të vënë nga Perëndia, që t'i detyrojë njerëzit të lahen para ngrënies? Ujërat e spërkatjes, vërtet, u dhanë me urdhrin e Moisiut për pastrimin e papastërtisë trupore, si figurë e pagëzimit që është vërtet i shenjtë e pastrues, domethënë e atij në Krishtin. Edhe ata që u thirrën në priftëri u lanë në ujë; sepse kështu Moisiu hyjnor lau Aaronin dhe, bashkë me të, levitët. Kështu ligji, me anë të pagëzimit të vendosur në figurë e në hije, shpallte se edhe priftëria e tij nuk e kishte atë që mjafton për shenjtërim, por, përkundrazi, ka nevojë për pagëzimin hyjnor e të shenjtë për pastrimin e vërtetë. E, për më tepër, tregonte bukur se Shpëtimtari i të gjithëve mjafton që të na shenjtërojë e të na pastrojë neve, që jemi brezi i kushtuar Perëndisë dhe i zgjedhur prej tij, nga çdo papastërti, me anë të pagëzimit të shenjtë e të çmuar. Megjithatë, është e qartë se ai askund nuk e urdhëron si detyrë larjen para ngrënies. Pse, pra, çuditesh, ose për ç'arsye fyhesh, o farise? Ai që vetë e shqiptoi atë në kohët e lashta, nuk e ka shkelur porosinë e Moisiut; dhe, siç thashë, ligji, që ti pohon se e nderon, askund nuk të ka dhënë ndonjë urdhërim të tillë.

Po ç'tha Shpëtimtari? I qortoi shumë me vend, duke thënë: «Ju farisenjtë tani pastroni anën e jashtme të kupës dhe të pjatës, kurse përbrenda jeni plot me grabitje e ligësi.» Sepse Zotit do t'i kishte qenë e lehtë të përdorte fjalë të tjera për të mësuar fariseun e marrë, po ai gjeti një rast dhe, si të thuash, e lidhi mësimin e tij me atë që kishin para syve. Meqë ishte koha e të ngrënit dhe e të ndenjurit në tryezë, mori si krahasim të thjeshtë kupën dhe pjatën, e tregoi se ata që i shërbejnë Perëndisë me çiltërsi duhet të jenë të dëlirë e të pastër, jo vetëm nga papastërtia trupore, po edhe nga ajo që fshihet përbrenda, në mendje. Ashtu, për shembull, siç edhe enët që shërbejnë në tryezë duhet të pastrohen si nga papastërtitë që janë përjashta, ashtu edhe nga ato që janë përbrenda. «Sepse ai që bëri», thotë, «atë që është jashtë, bëri edhe atë që është brenda»: me këtë nënkuptohet se ai që krijoi trupin, krijoi edhe shpirtin. Meqë, pra, të dyja janë vepra e një Perëndie që do virtytin, edhe pastrimi i tyre duhet të jetë i njëllojtë.

Por kështu nuk vepronin skribët dhe farisenjtë; sepse, sa për të ruajtur namin se ishin të pastër, s'linin gjë pa bërë. Endeshin me fytyra të trishtuara, thua se të zbehur nga agjërimi; dhe, siç thotë Shpëtimtari, «i zgjeronin thekët e rrobave të tyre dhe i zmadhonin filakteritë, e rrinin nëpër rrugë e luteshin, që t'i shihnin shumë veta», ngaqë donin më tepër lëvdatën e njerëzve sesa atë të Perëndisë dhe donin të korrnin duartrokitjet e shikuesve. Dhe, me pak fjalë, ndërsa u tregoheshin shikuesve si vetë shembulli i jetës së virtytshme sipas ligjit, në çdo mënyrë largoheshin nga të qenët dashurues të Perëndisë. «Ishin varre të zbardhura», siç tha Shpëtimtari, «që nga jashtë duken të bukura, po përbrenda janë plot me eshtra të vdekurish e me çdo papastërti.» Por Krishti nuk do që ne të jemi të tillë, po adhurues frymërorë, të shenjtë e të paqortueshëm si në shpirt, ashtu edhe në trup. Sepse edhe një nga tanët tha: «Pastroni duart, o mëkatarë, dhe shenjtëroni zemrat, o njerëz me dy mendje.» Dhe profeti David këndon diku: «Krijo tek unë një zemër të pastër, o Perëndi, dhe përtëri një frymë të drejtë përbrenda meje.» Dhe përsëri profeti Isaia flet si me gojën e Perëndisë: «Lahuni, pastrohuni; hiqni paudhësitë nga shpirtrat tuaj përpara syve të mi. Reshtni nga paudhësitë tuaja.» Vër re saktësinë e shprehjes, sepse fjalët e tij janë këto: «Përpara syve të mi hiqni paudhësitë nga shpirtrat tuaj.» Sepse të ligjtë ndonjëherë u shpëtojnë syve të njerëzve, po kurrë s'mund t'u shpëtojnë atyre të Perëndisë. Detyra jonë, pra, meqë Perëndia sheh atë që është e fshehtë, është të heqim ligësinë nga përpara syve të tij.

Po farisenjtë nuk dinin asnjë mënyrë të tillë të jetesës së virtytshme; ç'bar, pra, u dha Shpëtimtari pas qortimeve të tij? Si i shëroi ai që i kishte goditur? «Atë që keni», thotë, «jepeni si lëmoshë; dhe ja, gjithçka është e pastër për ju.» E megjithatë, ne pohojmë se ka shumë udhë të sjelljes së virtytshme, si për shembull butësia, përulësia dhe virtyte të tjera të ngjashme; pse, pra, i la mënjanë këto dhe i urdhëroi të ishin të mëshirshëm? Ç'përgjigje japim për këtë? Farisenjtë, pra, ishin tejet lakmitarë e skllevër të fitimit të ndyrë, dhe grumbullonin me dorë të pangopur thesare pasurie. Sepse Perëndia i të gjithëve tha diku për ata: «Si u bë një e përdalë qyteti besnik, Sioni, që ishte plot me gjykim! Në të banonte drejtësia, po tani vrasës! Argjendi yt është i falsifikuar; tregtarët e tu e përziejnë verën me ujë; krerët e tu janë të pabindur, shokë vjedhësish, që duan ryshfetet e rendin pas shpërblimit; nuk gjykojnë jetimin dhe nuk përfillin çështjen e së vesë.» Prandaj ai, qëllimisht, iu drejtua asaj sëmundjeje që i kishte pushtuar dhe ua shkuli lakminë me gjithë rrënjë, që, të çliruar nga ligësia e saj e të arritur në pastërti të mendjes dhe të zemrës, të bëheshin adhurues të vërtetë.

Shpëtimtari, pra, në të gjitha këto veproi sipas planit të shpëtimit; dhe, i ftuar në një gosti, dha ushqim frymëror jo vetëm mikpritësit të tij, po të gjithë atyre që ishin në gosti bashkë me të. Le t'i lutemi edhe ne për këtë ushqim frymëror; sepse «ai është ajo Bukë e gjallë, që zbriti nga qielli dhe i jep jetë botës»: nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin Perëndisë Atit i qoftë lavdia e pushteti, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it