Lluka 11:42-44

«11:42-44. Po mjerë ju, farisenj, që jepni të dhjetën e mendrës e të rutës e të çdo barishteje, dhe kaloni pa e vënë re gjyqin dhe dashurinë e Perëndisë. Por këto duhej t'i bënit, edhe të tjerat të mos i linit pa bërë. Mjerë ju, farisenj, sepse doni vendet e para në sinagoga dhe përshëndetjet nëpër tregje. Mjerë ju, sepse jeni si ata varre që nuk duken, edhe njerëzit që ecin sipër tyre nuk e dinë.»

Ata që i ruajnë me përpikëri urdhërimet e shenjta, nuk guxojnë kurrsesi të fyejnë Perëndinë e të gjithëve. Sepse e ndiejnë të vërtetën e asaj që është shkruar: «Kushdo që zbaton gjithë ligjin, por gabon në një pikë të vetme, bëhet fajtor për të gjitha. Sepse Ai që tha: ‹Mos shkel kurorë›, tha edhe: ‹Mos vraj›. Në qoftë se, pra, nuk shkel kurorë, por vret, je bërë shkelës i ligjit.» Pra, shkelja e një urdhërimi të vetëm e shkel ligjin, domethënë vërteton se njeriu është jashtë ligjit. Po kur dikush i shpërfill ato urdhërime që janë veçanërisht më të rëndësishme se të tjerat, ç'fjalë do të gjejë që të mund ta shpëtojnë nga ndëshkimi i merituar? Se farisenjtë, pra, i merituan këto qortime të ashpra, Zoti ua vërtetoi, duke thënë: «Mjerë ju, farisenj, që jepni të dhjetën e mendrës e të rutës e të çdo barishteje, dhe kaloni pa e vënë re gjyqin dhe dashurinë e Perëndisë. Këto duhej t'i bënit, edhe të mos i linit pas dore ato të tjerat, domethënë të mos i linit pa bërë.» Sepse ata i linin mënjanë, si të parëndësishme, ato detyra që ishin veçanërisht të detyruar t'i zbatonin, si për shembull gjyqin dhe dashurinë e Perëndisë; kurse i ruanin me kujdes e me përpikëri, ose më mirë urdhëronin popullin, që ishte nën pushtetin e tyre, t'i ruante vetëm ato urdhërime që ishin një udhë e një mjet për të ardhura të mëdha për vete.

Po që t'jua shpjegoj më plotësisht këto gjëra, të dashurit e mi, duhet të flas kështu. Ligji i Moisiut urdhëronte që israelitët t'u jepnin të dhjetat priftërinjve. Sepse thoshte kështu: «Bijtë e Levit nuk do të kenë trashëgim ndër bijtë e Israelit. Blatimet e Zotit janë trashëgimi i tyre.» Sepse çdo gjë që dikush e blatonte për lavdinë e Perëndisë, pikërisht si e dhjetë, Perëndia ua veçonte atyre që kishin për detyrë të shërbenin; dhe kjo ishte trashëgimia e tyre. Po meqë farisenjtë, më shumë se gjithë të tjerët, ishin lakmitarë e të dhënë pas fitimeve të turpshme, urdhëronin që ky ligj i të dhjetës të ruhej me kujdes e me përpikëri, aq sa të mos linin jashtë as barishtet më të vogla e më të parëndësishme; kurse shpërfillnin pa kujdes atë që duhej të ruanin, domethënë urdhërimet më thelbësore që dha Moisiu, si për shembull gjyqin, me të cilin nënkuptohet drejtësia në të gjykuar, dhe dashurinë e Perëndisë. Sepse do të kishte qenë gjyq i drejtë dhe vendim i ndershëm të çmohej çdo gjë e urdhëruar si e denjë për kujdes e vëmendje të barabartë, e të mos lihej pas dore ajo që ka rëndësi parësore, ndërsa u kushtonin vëmendje të përpiktë vetëm atyre gjërave që u sillnin fitim. Dhe fryti i dashurisë ndaj Perëndisë do të kishte qenë të mos e zemëronin Atë në asgjë dhe të kishin frikë nga shkelja e cilësdo pjese të ligjit.

Ose, për ta parë ndryshe, mund të thuhet se gjyqi do të ishte të jepje vendime të drejta dhe të mos jepje për asnjë çështje vendim të padrejtë. Edhe këtë e shpërfillnin farisenjtë; sepse Fryma i qortoi me anë të zërit të Davidit, duke thënë kështu: «Perëndia u ngrit në kuvendin e perëndive, edhe gjykon në mes të perëndive. Deri kur do të gjykoni padrejtësisht dhe do të mbani anën e të paudhëve?» I paditi edhe me anë të zërit të Isaisë, duke thënë: «Si u bë e përdalë qyteti besnik Sioni, që ishte plot me gjyq? Drejtësia banonte në të, po tani vrasës. Argjendi yt është i falsifikuar; tregtarët e tu e përziejnë verën me ujë; princat e tu janë të pabindur, ortakë me vjedhësit, që duan ryshfetet, që vrapojnë pas shpërblimit; nuk i japin gjyq jetimit dhe nuk e përfillin padinë e së vesë.» Sepse të gjykosh padrejtësisht nuk është punë e atyre që tregojnë dashuri ndaj vëllezërve, por është më tepër faji i një mendjeje të paudhë dhe një dëshmi e qartë e një rënieje në mëkat. Prandaj, ndërsa ju jepni të dhjetën e mendrës, thotë Ai, e të rutës e të çdo barishteje, dhe caktoni që urdhërimi për këto pika të mbahet me përpikëri, nuk denjoni t'u kushtoni asnjë vëmendje çështjeve më të rënda të ligjit, domethënë atyre urdhërimeve që janë veçanërisht më të nevojshme e më të dobishme për shpirtin, dhe me të cilat mund të dëshmonit veten të nderuar e të shenjtë, plot me lavde të tilla, siç u ka hije atyre që dëshirojnë ta duan Perëndinë dhe t'i pëlqejnë Atij.

Dhe u shton edhe një mjerim tjetër atyre që tashmë i tha, duke thënë: «Mjerë ju, farisenj, që doni vendet e para në sinagoga dhe përshëndetjet nëpër tregje.» A vlen, pra, ky qortim vetëm për farisenjtë? Jo: sepse dobia e tij shtrihet edhe deri te ne; sepse me qortimet që u drejtoi atyre, sjell edhe përmirësimin tonë. Sepse është e vërtetë se ata që janë të përsosur në mendje dhe që e duan sjelljen e drejtë, gjejnë në qortimet e të tjerëve mjetin e sigurisë së vet. Sepse ata, natyrisht, kujdesen të mos i imitojnë dhe nuk rrezikojnë të bien në faje të ngjashme. Pra, akuza që Krishti u bën farisenjve, se kërkojnë përshëndetjet nëpër tregje dhe vendet e para në sinagoga, ose në mbledhje, tregon se ata ishin të dhënë pas lavdisë dhe të mësuar të kënaqeshin me mburrje të kotë dhe me një kryelartësi të pakuptimtë. Dhe ç'mund të jetë më e keqe se kjo? Ose si të mos jetë e urryer për çdo njeri një sjellje e tillë, që është mburravece dhe e bezdisshme, e zhveshur nga lëvdatat e virtytit dhe e ngulur vetëm në vjedhjen e famës së të qenit i nderuar? Dhe si të mos jetë pa krahasim më i lartë se njerëzit e prirur kështu, ai që është i varfër në frymë, i butë e i përzemërt; që nuk e do mburrjen, por është i sjellshëm; që nuk i mashtron njerëzit me pamje të jashtme e të trilluara, por është përkundrazi një adhurues i vërtetë, i stolisur me atë bukuri arsyore që Fjala hyjnore e ngulit në ne me anë të çdo virtyti e shenjtërie e drejtësie.

Sepse, në qoftë se duhet të tregohemi më të mirë se të tjerët (dhe s'ka asgjë që ta pengojë këtë), vendimin e epërsisë le të na e japë Perëndia, sepse ne i tejkalojmë në sjellje e në moral dhe në një njohje të urtë e të patëmetë të Shkrimeve të Shenjta. Sepse të përshëndetesh nga të tjerët e të ulesh më lart se miqtë, aspak nuk dëshmon se jemi njerëz me vlerë; sepse këtë e kanë shumë veta, të cilët, në vend që të jenë të virtytshëm, janë përkundrazi të dhënë pas kënaqësive dhe e duan mëkatin. Sepse ata u rrëmbejnë nderime të gjithëve, ngaqë kanë ose pasuri të madhe, ose pushtet të kësaj bote.

Po Shpëtimtari e vërteton menjëherë se të admiruarit tonë nga të tjerët, pa hetim e pa u menduar mirë, dhe pa e njohur ata gjendjen tonë të vërtetë, aspak nuk na bën të zgjedhur përpara Perëndisë, që i di të gjitha, duke thënë: «Mjerë ju, sepse jeni si ata varre që nuk duken, edhe njerëzit që ecin sipër tyre nuk e dinë.» Vini re, ju lutem, fare qartë forcën e shembullit. Ata që dëshirojnë t'i përshëndesë gjithkush në treg, dhe që me ankth e quajnë gjë të madhe të kenë vendet e para në sinagoga, nuk ndryshojnë aspak nga varret që nuk duken, të cilat nga jashtë janë zbukuruar hijshëm, por brenda janë plot me çdo ndyrësi. Shihni këtu, ju lutem, se hipokrizia qortohet krejtësisht: sepse është një sëmundje e urryer, si ndaj Perëndisë, ashtu edhe ndaj njerëzve. Sepse çfarëdo që hipokriti duket e pandehet të jetë, ai nuk është; por, si të thuash, merr hua emrin e mirësisë, dhe kështu padit ligësinë e tij të vërtetë; sepse pikërisht atë që lëvdon e admiron, nuk e vë në jetë. Po është gjë e pamundur ta fshihni për shumë kohë hipokrizinë tuaj; sepse, ashtu si figurat e pikturuara në tablo bien, kur koha ua than ngjyrat, kështu edhe hipokrizitë, pasi i shpëtojnë vëzhgimit për fare pak kohë, shpejt zbulohen se në të vërtetë s'janë asgjë.

Ne, pra, duhet të jemi adhurues të vërtetë, dhe jo si ata që duan t'u pëlqejnë njerëzve, që të mos rrëzohemi nga të qenët shërbëtorë të Krishtit. Sepse kështu flet diku i lumi Pavël: «Se tani a bind njerëz apo Perëndinë? Apo kërkoj t'u pëlqej njerëzve? Po t'u pëlqeja ende njerëzve, nuk do të isha shërbëtor i Krishtit.» Sepse hamendjet në çështjet e virtytit moral janë thjesht qesharake dhe nuk vlejnë as për t'u përfillur, as për t'u admiruar. Sepse, ashtu si te monedhat e arta hidhet poshtë ajo që është e rreme e me të meta, kështu edhe hipokriti shihet me përbuzje si nga Perëndia, ashtu edhe nga njerëzit. Kurse ai që është i vërtetë gjen admirim; ashtu, për shembull, si Nathanaeli, për të cilin Krishti tha: «Ja një israelit i vërtetë, tek i cili s'ka mashtrim.» Ai që është i tillë çmohet përpara Perëndisë; quhet i denjë për kurora e nderime; i jepet një shpresë e lavdishme; dhe është «bashkëqytetar me shenjtorët, edhe i shtëpisë së Perëndisë.»

Le t'i ikim, pra, sëmundjes së hipokrizisë; dhe le të banojë më mirë brenda nesh një mendje e pastër dhe e paprishur, që shkëlqen me virtyte të lavdishme. Sepse kjo do të na bashkojë me Krishtin; me të cilin dhe bashkë me të, Perëndisë Atit i qoftë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.