Lluka 11:45-48
«11:45-48. Atëherë u përgjigj një nga ligjtarët e i tha: Mësues, duke i thënë këto gjëra, po na fyen edhe ne. Edhe Ai tha: Mjerë edhe ju, ligjtarë! Sepse i ngarkoni njerëzit me barrë të rënda e të vështira për t'u mbajtur, kurse ju vetë as me një nga gishtat tuaj nuk i prekni barrët. Mjerë ju! Sepse ndërtoni varret e profetëve, kurse etërit tuaj i vranë. Prandaj dëshmoni dhe i miratoni veprat e etërve tuaj: sepse ata vërtet i vranë, kurse ju u ndërtoni varret.»
Qortimi është përherë, si të thuash, një gjë që çdo njeriu i vjen rëndë ta durojë. Për të maturit, megjithatë, nuk është pa dobi, sepse i shtyn drejt detyrës të kryejnë ato gjëra që i bëjnë të denjë për nder e dashamirës të asaj që është e virtytshme. Kurse ata që me gjithë zellin rendin drejt ligësisë e që e kanë zemrën të mbyllur ndaj qortimit, shtyhen drejt mëkateve më të mëdha pikërisht nga ato gjëra që duhej t'i kishin bërë më të matur, dhe vetëm sa ngurtësohen nga fjalët e atyre që kërkojnë t'u sjellin dobi. Dhe, si shembull i kësaj gjendjeje mendore, ja ata që ndër hebrenjtë quheshin ligjtarë. Sepse Shpëtimtari i të gjithëve po i qortonte farisenjtë, si njerëz që endeshin larg udhës së drejtë e që kishin rënë në veprime të pahijshme. I qortonte si mburravecë, si hipokritë, si njerëz që i donin përshëndetjet nëpër tregje e që donin të zinin vendet e para nëpër sinagoga; madje i quajti «varre të zbardhura, që nga jashtë duken të bukura, kurse përbrenda janë plot me eshtra të vdekurish e me çdo ndyrësi». Nga këto fjalë u zemërua çeta e ligjtarëve të mbrapshtë, dhe njëri prej tyre u ngrit për të kundërshtuar thëniet e Shpëtimtarit e tha: «Mësues, duke i thënë këto gjëra, po na fyen edhe ne.» Oh, ç'padituri e madhe! Ç'verbëri e mendjes dhe e gjykimit ndaj çdo gjëje të nevojshme! Këta njerëz vetë e vënë veten nën qortim. Ose, më mirë të themi, fuqia e së vërtetës i tregoi se mbi ta rëndonin po ato akuza si mbi farisenjtë, se ishin një mendje me ta dhe pjesëtarë të veprave të tyre të liga, nëse mendojnë kështu, se ajo çka Krishti u tha të tjerëve u tha edhe kundër tyre. Sepse, më thuaj, për ç'arsye zemërohesh? Kur farisenjve u drejtohet ndonjë qortim, ti thua se po të fyejnë. Kështu, pra, i pranon veprat e tua. Sigurisht, brenda vetes e di se je njeri i po atij lloji. Por, po ta quash fyerje që të thuhet ndonjë gjë e tillë për ty, e megjithatë nuk e ndryshon sjelljen tënde, atëherë del se po e qorton sjelljen tënde. Në qoftë se e urren qortimin sikur të ishte fyerje, tregohu më i lartë se fajet për të cilat të akuzojnë; ose, më mirë, mos e quaj fyerje fjalën e ndreqjes. A nuk e sheh se ata që shërojnë trupat e njerëzve bisedojnë me të sëmurët për shkaqet që u kanë sjellë sëmundjet, dhe përdorin barna therëse për të luftuar atë që ka ndodhur? Por askush nuk zemërohet me ta për këtë, as e quan fyerje atë që thonë. Kurse ti je i dobët për t'i duruar qortimet dhe nuk pranon të mësosh cilat janë ato pasione që po i sjellin dëm zemrës sate. Shumë më mirë do të ishte ta duash qortimin, të kërkosh çlirim nga sëmundjet e tua dhe shërim për plagët e shpirtit tënd. Shumë më mirë do të ishte, madje, të thoshe: «Shëromë, o Zot, edhe do të shërohem; shpëtomë, edhe do të shpëtohem, sepse Ti je lavdërimi im.»
Megjithatë, asgjë e tillë nuk u hyn në mendje ligjtarëve, por guxojnë madje të thonë: «Duke i thënë këto gjëra, po na fyen edhe ne», duke i vënë me padije emrin fyerje një qortimi që ishte për të mirën dhe dobinë e tyre. Ç'përgjigjet, atëherë, Krishti? E bën qortimin e Tij edhe më të ashpër dhe ua përul mendjemadhësinë e kotë, duke thënë kështu: «Mjerë edhe ju, ligjtarë! Sepse i ngarkoni njerëzit me barrë të rënda e të vështira për t'u mbajtur, kurse ju vetë as me një nga gishtat tuaj nuk i prekni barrët.» Ai e ndërton argumentin e Tij kundër tyre duke u nisur nga një shembull i qartë. Sepse ligji, siç pranohej, ishte i rëndë për israelitët, ashtu si e pohuan edhe nxënësit hyjnorë. Sepse ata madje qortuan njerëzit që përpiqeshin t'i shtynin ata që kishin besuar tashmë të ktheheshin te ritet e ligjit. Sepse thanë: «E tani, pse e ngisni Perëndinë, duke vënë një zgjedhë mbi qafën e nxënësve, të cilën as ne, as etërit tanë nuk mundëm ta mbanim?» Edhe vetë Shpëtimtari na e mësoi këtë, duke thirrur e thënë: «Ejani tek Unë, të gjithë ju të munduar e të ngarkuar, dhe Unë do t'ju jap prehje. Merrni mbi vete zgjedhën Time dhe mësoni prej Meje, sepse jam zemërbutë e i përulur në zemër, dhe do të gjeni prehje për veten tuaj.» Të munduar, pra, e të ngarkuar janë, thotë Ai, ata që janë nën ligj, kurse Veten e quan zemërbutë, sikur ligji të mos kishte asgjë të tillë në vetvete. Sepse, siç thotë Pavli: «Kushdo që ka përbuzur ligjin e Moisiut, vritet pa mëshirë me gojën e dy a tre dëshmitarëve.» Mjerë ju, pra, thotë Ai, o ligjtarë! Sepse, ndërsa lidhni barrë të vështira për t'u mbajtur e të padurueshme për t'u bartur dhe ua vini atyre që janë nën ligj, ju vetë nuk i prekni. Sepse, ndonëse kërkonin që urdhëresa e Moisiut të mbahej e paprekur dhe shpallnin dënimin me vdekje për këdo që e përbuzte, ata vetë nuk i kushtonin as më të voglin kujdes detyrës për të zbatuar porositë e tij. Ngaqë ishin mësuar të vepronin kështu, edhe Pavli i urtë i qorton, duke thënë: «Ja, ti quhesh hebre dhe pushon te ligji e mburresh me Perëndinë; e njeh vullnetin e Tij dhe dallon ato që janë më të mira, i mësuar prej ligjit; dhe je i bindur për veten tënde se je udhërrëfyes i të verbërve, udhëzues i të pamendëve, mësues i foshnjave, dhe se ke në ligj trajtën e dijes e të së vërtetës. Ti, pra, që u mëson të tjerëve, nuk e mëson veten? Ti që thua se nuk duhet vjedhur, vjedh? Ti që thua se nuk duhet shkelur kurora, shkel kurorën? Ti që i përbuz idhujt, plaçkit tempullin? Ti që mburresh me ligjin, duke e shkelur ligjin, e çnderon Perëndinë?» Sepse mësuesi hidhet poshtë me turp, kur sjellja e tij nuk pajtohet me fjalët e tij. Mbi të edhe Shpëtimtari ynë shqipton dënimin e rëndë: «sepse kushdo, thotë Ai, që ka mësuar dhe ka bërë, do të quhet i madh; kurse kushdo që mëson e nuk bën, do të quhet i vogël në mbretërinë e qiejve.» Dhe për po këtë arsye edhe nxënësi i Shpëtimtarit na shkruan: «Mos u bëni shumë mësues ndër ju, o vëllezërit e mi, duke ditur se do të marrim një dënim më të madh. Sepse të gjithë gabojmë në shumë gjëra.»
Dhe, pasi tregoi kështu pavlefshmërinë e kësaj çete të neveritshme ligjtarësh, Ai vazhdon të shqiptojë një qortim të përbashkët për të gjithë krerët e hebrenjve: «Mjerë ju! Sepse ndërtoni varret e profetëve, kurse etërit tuaj i vranë. Prandaj dëshmoni dhe i miratoni veprat e etërve tuaj, sepse ata vërtet i vranë, kurse ju u ndërtoni varret.» Le ta shqyrtojmë, pra, me kujdes se ç'do të thotë Shpëtimtari, sepse për ç'vepër të ligë mund të themi se u bënë fajtorë, kur ndërtuan varret e shenjtorëve? A nuk po u bënin, përkundrazi, një nder të veçantë? Ç'dyshim mund të ketë për këtë? Prandaj duhet të shohim se çfarë na mëson Krishti. Të parët e hebrenjve, pra, kohë pas kohe i kishin vrarë profetët e shenjtë, kur u sillnin fjalën e Perëndisë dhe i udhëhiqnin drejt udhës së drejtë; kurse pasardhësit e tyre, duke pranuar se profetët ishin njerëz të shenjtë e të nderuar, ngritën mbi ta varre a varreza, si për t'u dhënë një nder të denjë për shenjtorë. Etërit e tyre, pra, i vranë, kurse ata, duke besuar se ishin profetë e njerëz të shenjtë, u bënë gjykatësit e atyre që i vranë. Sepse, duke vendosur t'u jepnin nder atyre që ishin vrarë, me këtë i akuzonin të tjerët se kishin vepruar padrejtësisht. Por ata, që i dënonin etërit e tyre për vrasje kaq mizore, ishin gati të binin në fajin e po atyre krimeve dhe të kryenin po ato, ose, më mirë të themi, faje edhe më të pështira. Sepse ata vranë Prijësin e Jetës, Shpëtimtarin dhe Çlirimtarin e të gjithëve, dhe ligësisë së tyre ndaj Tij i shtuan edhe vrasje të tjera të pështira. Sepse Stefani u vra jo se u akuzua për ndonjë gjë të ulët, por sepse i qortonte dhe u fliste atë që përmbahet në Shkrimet e frymëzuara. Dhe, veç kësaj, ata kryen edhe krime të tjera kundër çdo shenjtori që u predikonte lajmin ungjillor të shpëtimit.
Ligjtarët, pra, dhe farisenjtë u qortuan në çdo mënyrë, si urrejtës të Perëndisë, si mburravecë dhe të dhënë pas kënaqësive më shumë se pas Perëndisë, dhe si njerëz që kudo e urrenin shpëtimin e vet. Për këtë arsye Krishti e shtonte gjithnjë atë fjalën «mjerë», si diçka që u përkiste veçanërisht atyre; nëpërmjet të Cilit dhe me të Cilin i qoftë lavdi e pushtet Perëndisë Atë, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it