Lluka 11:52
«11:52 ... 12:1-3. Mjerë ju, ligjtarë! Sepse morët çelësin e diturisë: ju vetë nuk hytë, dhe ata që po hynin i penguat. Edhe kur Ai doli së andejmi, skribët dhe farisenjtë nisën t'i hakërroheshin ashpër dhe t'i mbyllnin gojën për shumë gjëra, duke i ngritur pusi që të kapnin diçka nga goja e Tij. Ndërkaq, kur u mblodh një mori e madhe njerëzish, aq sa shkelnin njëri-tjetrin, Ai nisi t'u thoshte më së pari nxënësve të vet: Ruhuni për veten tuaj nga majaja e farisenjve, që është hipokrizia. Sepse s'ka asgjë të mbuluar që të mos zbulohet, as gjë të fshehtë që të mos merret vesh. Prandaj gjithçka që keni thënë në errësirë, do të dëgjohet në dritë; edhe atë që keni folur në vesh, në dhomat e brendshme, do të shpallet nga çatitë.»
Ata që hetojnë Shkrimet e Shenjta dhe njohin vullnetin e Zotit, po të jenë njerëz të virtytshëm, që përkujdesen për të mirën e popullit dhe të aftë t'i udhëheqin drejt çdo gjëje të admirueshme, do të shpërblehen me çdo bekim, po t'i kryejnë me zell detyrat e tyre. Për këtë na siguron edhe Shpëtimtari, kur thotë: «Kush është, pra, shërbëtori besnik dhe i urtë, që i zoti e vuri mbi shtëpiakët e vet, që t'u japë ushqim në kohën e duhur? Lum ai shërbëtor, që i zoti, kur të vijë, do ta gjejë duke bërë kështu; me të vërtetë po ju them se do ta vërë mbi gjithçka që ka.» Por, në qoftë se është përtac e i shkujdesur dhe u bëhet pengesë atyre që i janë besuar, aq sa ata të rrëzohen nga udha e drejtë, ai është më i mjeri dhe rrezikon një ndëshkim të pashpresë. Sepse përsëri vetë Krishti ka thënë: «Kushdo, pra, që të skandalizojë një nga këta të vegjël që besojnë tek unë, do të ishte më mirë për të t'i varej në qafë një gur mulliri gomari dhe të mbytej në thellësi të detit.»
Për faje kaq të rënda Krishti i tregoi fajtorë ata që e mbanin veten për njohës të ligjit, dua të them skribët dhe ligjtarët; dhe për këtë arsye u tha: «Mjerë edhe ju, ligjtarë, që morët çelësin e diturisë!» Me çelësin e diturisë kuptojmë vetë ligjin dhe shfajësimin në Krishtin, pra me anë të besimit tek Ai. Sepse, ndonëse ligji ishte hije dhe parafigurë, megjithatë ato figura na e vizatojnë të vërtetën, dhe ato hije na e paraqesin në shumë mënyra misterin e Krishtit. Sipas ligjit të Moisiut therej një qengj; hanin mishin e tij, lyenin arkitraun e derës me gjakun e tij dhe e mundnin shkatërruesin. Por gjaku i një deleje të thjeshtë s'mund ta largonte vdekjen. Ishte, pra, Krishti ai që parafigurohej nën trajtën e qengjit, Ai që duron të jetë flia për jetën e botës dhe që me gjakun e Tij shpëton ata që bëhen pjesëtarë të Tij. Mund të përmendeshin edhe shumë shembuj të tjerë; nëpërmjet tyre e dallojmë misterin e Krishtit, të skicuar në hijet e ligjit. Edhe Ai vetë, njëherë, kur u fliste hebrenjve, tha: «Ka një që ju padit, vetë Moisiu, tek i cili kishit shpresuar. Sepse, po t'i kishit besuar Moisiut, do të më kishit besuar edhe mua; sepse ai shkroi për mua.» Dhe përsëri: «Hetoni Shkrimet, sepse mendoni se në to keni jetë të përjetshme; edhe janë pikërisht ato që dëshmojnë për mua. Por ju nuk doni të vini tek unë, që të keni jetë.» Sepse çdo fjalë e Shkrimit të frymëzuar nga Perëndia shikon drejt Tij dhe flet për Të. Dhe, qoftë Moisiu ai që flet, i cili, siç u tregua, parafiguronte Krishtin, qoftë profetët e shenjtë që përmenden, edhe ata na e shpallën në shumë mënyra misterin e Krishtit, duke parathënë shpëtimin që vjen prej Tij.
Detyra, pra, e atyre që quheshin ligjtarë ishte që t'ua hapnin, si të thuash, turmave hebreje dyert e diturisë, ngaqë studionin ligjin e Moisiut dhe i njihnin mirë fjalët e profetëve të shenjtë. Sepse ligji i drejton njerëzit te Krishti, dhe shpalljet e devotshme të profetëve të shenjtë çojnë, siç thashë, te njohja e Tij. Por këtë të ashtuquajturit ligjtarë nuk e bënë; përkundrazi, morën çelësin e diturisë, me të cilin duhet të kuptosh udhëheqjen e ligjit, ose, më saktë, besimin te Krishti. Sepse me anë të besimit vjen njohja e së vërtetës, siç thotë diku profeti Isaia: «Po të mos besoni, as nuk do të kuptoni.» Këtë të njëjtën udhë shpëtimi, me anë të besimit te Krishti, na e pati shpallur që më parë nëpërmjet profetëve të shenjtë, kur tha: «Edhe pak, fare pak, dhe ai që vjen do të vijë e nuk do të vonojë. Dhe, në qoftë se ndokush tërhiqet prapa, shpirti im nuk do të gjejë kënaqësi tek ai.» Dhe, kur thuhet se një njeri «tërhiqet prapa», kjo do të thotë se i lëshohet përtacisë. Kur, pra, thotë se asnjë nga ata që janë thirrur nuk duhet të tërhiqet prapa, kjo do të thotë: po të bëhet përtac në ecjen e tij drejt hirit që vjen me anë të besimit, shpirti im nuk do të gjejë kënaqësi tek ai.
Por se etërit u provuan me anë të besimit, këtë e tregon shqyrtimi i veprave të tyre. Merr, për shembull, patriarkun Abraham, që u quajt mik i Perëndisë: ç'është shkruar për të? «Abrahami i besoi Perëndisë, dhe kjo iu numërua për drejtësi; edhe u quajt mik i Perëndisë.» Edhe përsëri është shkruar: «Me anë të besimit, Noeu, kur u paralajmërua për gjëra që ende nuk dukeshin, përgatiti arkën për shpëtimin e shtëpisë së vet; me anë të saj u shpëtuan pak veta, domethënë tetë, nëpër ujë.» Edhe Pavli i lumtur na ka dhënë, si të thuash, një përkufizim, ose, më mirë, një ligj të përgjithshëm, kur thotë: «Pa besim është e pamundur që dikush t'i pëlqejë Perëndisë.» «Sepse me anë të tij, thotë, të lashtët, domethënë njerëzit e kohëve të vjetra, morën dëshmi të mirë.»
Por këta të ashtuquajtur ligjtarë e kishin marrë çelësin e diturisë, sepse nuk i linin njerëzit të besonin te Krishti, Shpëtimtari i të gjithëve. Ai bëri mrekulli në shumë mënyra: ngjallte të vdekurit nga varret; u kthente të verbërve dritën e syve përtej çdo shprese; ua bënte të shëndosha këmbët të çalëve; pastronte lebrozët dhe qortonte frymërat e papastra. Por ata, ndonëse e kishin për detyrë ta admironin për këto gjëra, i përbuzën shenjat e Tij hyjnore; dhe, duke i skandalizuar njerëzit që u ishin besuar, thoshin: «Ky nuk i dëbon demonët veçse me anë të Beelzebubit, princit të demonëve.» Ja, pra, ku i sheh duke marrë çelësin e diturisë. Ai mësonte nëpër sinagogat e tyre; u zbulonte dëgjuesve të vet atë vullnet të mirë, të pëlqyeshëm e të përsosur të Perëndisë Atë; por ata s'i linin pa qortim as këto mësime të Tij, sepse u thërrisnin turmave: «Ka një demon dhe është krejt i çmendur. Përse e dëgjoni?» Në të vërtetë, pra, e morën çelësin e diturisë: vetë nuk hynë, kurse të tjerët i penguan.
Kështu, të zemëruar nga ky qortim, «nisën», thotë, «t'i hakërroheshin ashpër»; me këtë kuptohet: ta sulmonin me dinakëri, t'i kundërviheshin dhe të shfaqnin urrejtjen e tyre ndaj Tij. Dhe guxuan gjithashtu, thotë, madje edhe «t'i mbyllnin gojën për shumë gjëra». Dhe përsëri, ç'do të thotë që t'i mbyllnin gojën? Do të thotë se i kërkonin që Ai t'u përgjigjej menjëherë pyetjeve të tyre të liga, pa u menduar fare, si të thuash, duke pritur, gjoja, që Ai të pengohej e të thoshte ndonjë fjalë që t'i jepte shkas kundërshtimit. Por ata s'e dinin se Ai ishte Perëndi; ose, më mirë, ishin njerëz përbuzës, kryelartë dhe plot përçmim. Dhe pikërisht prandaj Krishti u tha miqve të vet, domethënë nxënësve, të ruheshin nga majaja e farisenjve dhe e skribëve, duke nënkuptuar me majanë shtirjen e tyre të rreme. Sepse hipokrizia është gjë e urryer nga Perëndia dhe e neveritur nga njeriu; ajo nuk sjell asnjë shpërblim dhe është krejt e padobishme për shpëtimin e shpirtit, madje është shkaku i humbjes së tij. Sepse, ndonëse ndonjëherë mund të mbetet e pazbuluar për pak kohë, megjithatë së shpejti do të dalë doemos në shesh dhe do t'u sjellë turp; ashtu si gratë e shëmtuara, kur u hiqet ai zbukurim i jashtëm që e kishin arritur me mjete të stisura.
Hipokrizia, pra, është gjë e huaj për natyrën e shenjtorëve; sepse Ai e tregoi se është e pamundur që gjërat që bëjmë e themi t'i shpëtojnë syrit të Hyjnisë, kur tha: «Sepse s'ka asgjë të mbuluar që të mos zbulohet, as gjë të fshehtë që të mos merret vesh.» Sepse të gjitha fjalët dhe veprat tona do të zbulohen ditën e gjyqit. Hipokrizia, pra, është mundim i kotë; detyra jonë është të tregohemi adhurues të vërtetë, që i shërbejnë Perëndisë me fytyrë të çelur e të lirë, që nuk ia nënshtrojnë gjykimin atyre që marrin çelësin e diturisë, por që shohin edhe në ligj misterin e Krishtit dhe kapen pas fjalëve të profetëve të shenjtë, për të përforcuar njohjen tonë për Të. Këtë na e mësoi edhe nxënësi i Tij, kur tha: «Kemi si vërtetim fjalën e profecisë, që bëni mirë ta shihni si një pishtar që ndrit në një vend të errët, derisa të zbardhëllojë dita dhe ylli i dritës të lindë në zemrat tuaja.» Mbi ne, pra, që jemi në Krishtin, dita tashmë ka shkëlqyer dhe ylli i agimit mendor ka lindur, sepse kemi për Të një njohje të saktë e të patëmetë; sepse Ai vetë vuri në mendjen dhe në zemrën tonë njohjen hyjnore, si Shpëtimtar e Zot i të gjithëve. Nëpërmjet të Cilit dhe bashkë me të Cilin Perëndisë Atë i qoftë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it