← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 12:4-7

«12:4-7. Edhe po ju them juve, o miqtë e Mi: mos kini frikë prej atyre që vrasin trupin dhe që pastaj s'kanë ç'të bëjnë më. Por do t'ju tregoj se cilin duhet të keni frikë: kini frikë prej Atij që, pasi vret, ka pushtet t'ju hedhë në ferr; po, ju them, prej Tij kini frikë. A nuk shiten pesë harabela për dy aspra? Dhe asnjë prej tyre nuk harrohet përpara Perëndisë. Por edhe qimet e kokës suaj janë të gjitha të numëruara. Mos kini frikë: ju vleni më shumë se shumë harabela.»

Durimi dhe një mendje e qëndrueshme e trime janë armatura e padepërtueshme e shenjtorëve, sepse i bëjnë ata të provuar dhe të ndritshëm me lëvdatat e perëndishmërisë. Sepse edhe një nga apostujt e shenjtë foli kështu, një herë: «Me durimin tuaj fitoni shpirtrat tuaj», e një herë tjetër: «Ju keni nevojë për durim, që, duke bërë vullnetin e Perëndisë, të merrni premtimin.» Me virtyte të tilla burrërore bëhemi të famshëm e të lavdërueshëm, të njohur kudo ndër njerëz dhe të denjë për nderime e për bekimet që u janë përgatitur shenjtorëve, madje për ato që «syri nuk i pa, as veshi nuk i dëgjoi», siç thotë Pavli i urtë. E si të mos jenë të vyera për t'u fituar e të admirueshme ato gjëra që ia kalojnë mendjes dhe arsyes sonë? Prandaj, siç thashë, Ai i përgatit ata që e duan për trimëri shpirtërore, duke folur kështu: «Po ju them juve, o miqtë e Mi.»

Prandaj fjalimi i Tij i tanishëm, me sa duket, nuk i drejtohet kujtdo pa dallim, por përkundrazi vetëm atyre që e duan vërtet me gjithë zemër dhe që mund të thonë me të drejtë: «Kush do të më ndajë nga dashuria e Krishtit? A shtrëngimi, a ngushtica, a përndjekja, a uria, a lakuriqësia, a rreziku, a shpata?» Sepse ata që ende s'kanë një dashuri të sigurt, të patundur e me themel të fortë për Të, sa kohë që jetojnë në ditë të qeta, mbase mund ta ruajnë besimin tek Ai; por, sapo t'i mundojë sado pak shtrëngimi a përndjekja, largohen dhe e braktisin, duke humbur, bashkë me besimin, edhe atë që i kishte shtyrë ta donin. Sepse, ashtu si bimët e njoma, që sapo kanë mbirë, nuk mund të durojnë furinë e një ere tepër të stuhishme, ngaqë ende s'kanë lëshuar thellë rrënjët, kurse ato që janë ngulur fort e kanë zënë rrënjë të mira mbeten të sigurta në tokë, edhe pse i tund një stuhi erërash të egra, kështu edhe ata që ende s'e kanë ngulitur fort e me siguri mendjen tek Ai, tërhiqen shumë lehtë dhe braktisin menjëherë. Kurse ata që kanë mbledhur e ruajnë në mendje e në zemër një dashuri të sigurt e të patundur për Të, janë të pandryshueshëm në mendje e të patundur në zemër: qëndrojnë mbi çdo plogështi, shohin me përbuzje rreziqet më të padurueshme dhe tallen me tmerret, aq sa vënë në lojë edhe dhunën e vdekjes. Prandaj urdhërimi për të vepruar kështu u përket atyre që e duan.

Por cilët janë ata që e duan? Ata janë, si të thuash, të tillë që mendojnë njësoj me Të dhe përpiqen të ecin pas gjurmëve të Tij. Dhe drejt kësaj na nxit nxënësi i Tij, duke thënë: «Meqenëse pra Krishti pësoi për ne në mish, armatosuni edhe ju me të njëjtën mendje për hir të Tij.» Ai dha jetën e vet për ne dhe qe «ndër të vdekurit si i lirë». Sepse vdekja nuk e sulmoi Atë, siç na sulmon ne, për shkak të mëkatit, meqë Ai ishte dhe është fort larg çdo mëkati e s'mund të kryejë asnjë paudhësi; por e duroi me vullnetin e vet për hirin tonë, prej dashurisë së Tij të pakufishme për ne. Dëgjojeni, pra, Atë, që e thotë hapur: «Askush s'ka dashuri më të madhe se kjo: të japë njeriu jetën e vet për miqtë e tij.» E si, pra, të mos jetë gjëja më e ulët që të mos ia kthejmë Krishtit atë që morëm prej Tij, si një borxh nga më të domosdoshmit? Dhe, që ta themi ndryshe: si miq të Tij, s'duhet të kemi frikë nga vdekja, por përkundrazi të imitojmë besimin e etërve të shenjtë. Patriarku Abraham, kur u vu në provë, ofroi birin e vet të vetëmlindur, Isakun, «duke gjykuar se Perëndia ishte i zoti ta ngjallte qoftë edhe prej së vdekurish». Ç'tmerr vdekjeje, pra, mund të na sulmojë tani që «Jeta e zhduku vdekjen»? Sepse Krishti është «Ngjallja dhe Jeta».

Edhe këtë duhet ta kemi parasysh: se kurorat fitohen me mund. Pikërisht mundi i fortë, i bashkuar me mjeshtëri, i përsos atletët e fuqishëm në ndeshje. Pikërisht guximi dhe një mendje trime u vlejnë më së shumti atyre që janë të stërvitur në beteja; kurse ai që hedh tej mburojën e vet, përqeshet edhe nga armiku, dhe kush ia mbath, edhe po të mbetet gjallë, kalon një jetë me turp. Por ai që qëndroi i patundur në betejë dhe iu kundërvu armikut me trimëri e me gjithë fuqinë e vet, nderohet po të fitojë, e po të bjerë, vështrohet me nderim. Kështu duhet të mendojmë edhe ne për veten tonë; sepse të durosh me qëndresë dhe të vazhdosh betejën me guxim, sjell shpërblim të madh, është fort e dëshirueshme dhe na fiton bekimet që jep Perëndia, kurse të mos pranosh të vdesësh në mish për dashurinë e Krishtit, na sjell një ndëshkim të përhershëm, madje të pambarim. Sepse zemërimi i njeriut arrin së shumti deri te trupi, dhe vdekja e mishit është më e shumta që mund të kurdisin kundër nesh; por, kur ndëshkon Perëndia, humbja s'arrin vetëm te mishi (e si do të mundej?), por edhe shpirti i mjerë hidhet bashkë me të në mundime. Më mirë, pra, le të jetë pjesa jonë vdekja e nderuar, sepse ajo na bën të ngjitemi drejt fillimit të një jete të përjetshme, së cilës medoemos i shoqërohen edhe ato bekime që vijnë nga bujaria hyjnore; dhe le të largohemi nga një jetë me turp e ta përbuzim atë, një jetë të mallkuar, të shkurtër dhe që na zbret drejt një mundimi të hidhur e të përjetshëm.

Dhe, për t'u dhënë mendjeve tona edhe një ndihmë tjetër, Ai shtoi me forcë: «pesë harabela mezi vlejnë ndoshta dy aspra, e megjithatë asnjë prej tyre nuk harrohet përpara Perëndisë». Dhe më tej tha: «edhe qimet e veçanta të kokës suaj janë të gjitha të numëruara». Mendo, pra, sa kujdes të madh ka Ai për ata që e duan. Sepse, nëse Ruajtësi i gjithësisë ua shtrin ndihmën e vet gjërave kaq të pavlera dhe zbret, si të thuash, deri te kafshët më të vogla, si mund t'i harrojë ata që e duan, sidomos kur tregon aq kujdes të madh për ta dhe denjohet t'i vizitojë aq nga afër, sa njeh me përpikëri çdo hollësi të gjendjes së tyre, madje edhe sa janë qimet e kokës së tyre?

Ku është, pra, llomotitja e kotë dhe pa mend e mburrjes pagane? «Ku është i urti? Ku është skribi? Ku është shqyrtuesi i kësaj bote? A nuk e ka bërë Perëndia të marrë urtësinë e botës?» Disa prej tyre e mohojnë krejtësisht providencën e Perëndisë, kurse të tjerë e shtrijnë vetëm deri te hëna dhe i vënë kufij, sikur t'u ishte besuar atyre kjo e drejtë. Të tillëve do t'u thoshim: A është providenca e Perëndisë tepër e dobët për të arritur deri poshtë, madje deri te ne, apo Krijuesi i gjithçkaje është tepër i lodhur për të parë se ç'bëjmë? Po të thonë, pra, se është tepër e dobët, kjo është marrëzi e kulluar dhe asgjë tjetër. Por, po ta paraqesin natyrën hyjnore si të nënshtruar ndaj plogështisë, me këtë e bëjnë atë të prekshëm edhe nga smira. Dhe kjo, sërish, është blasfemi dhe një krim, të cilit s'i gjendet më i madh. Por ata përgjigjen se është barrë për vullnetin hyjnor e të lartë të kujdeset për gjithë këto punë tokësore. Ata s'e dinë sa e madhe është ajo natyrë që mendja s'mund ta kuptojë, as fjala s'mund ta përshkruajë, dhe që sundon mbi gjithçka. Sepse për Të, të gjitha gjërat janë të vogla; dhe kështu na mëson profeti i lumtur Isaia, kur thotë: «Në qoftë se të gjitha kombet janë si një pikë nga kova dhe llogariten si lëkundja e peshores dhe do të quhen si pështymë, me se e krahasuat Zotin?» Sepse ç'është një pikë nga kova? Ç'është lëkundja e peshores? E ç'është pështyma, domethënë një pështymë e vetme? Në qoftë se, pra, kjo është gjendja e gjithçkaje përpara Perëndisë, si mund të jetë punë e madhe për Të, apo diçka që i sjell shqetësim, të kujdeset për të gjitha? Prandaj mendimet e dëmshme të paganëve janë krejt pa arsye.

Le të mos dyshojmë, pra, se do t'ua japë me dorë bujare hirin e vet atyre që e duan. Sepse ose s'do të na lejojë të biem në tundim, ose, po të lejojë me qëllimin e vet të urtë të zihemi në lak, që të fitojmë lavdi nëpërmjet vuajtjes, do të na japë pa dyshim fuqinë për ta duruar. Dhe për këtë na është dëshmitar Pavli i lumtur, që thotë: «Perëndia është i fuqishëm dhe s'do të lejojë të tundoheni përtej fuqisë suaj, por bashkë me tundimin do të bëjë edhe rrugëdaljen, që të mund ta duroni.» Sepse Ai që është Shpëtimtari dhe Zoti i të gjithë neve, është Zoti i fuqive; nëpërmjet të Cilit dhe bashkë me të Cilin Perëndisë Atë i qoftë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it