Lluka 13:10-17

[Meqë pjesa tjetër e këtij shtjellimi (të 96-tit), i gjithë i 97-ti dhe fillimi i të 98-tit kanë humbur, vendin e tyre e zë materiali i marrë nga Mai, Nov. Bib. Pat., vëll. ii, f. 315-321, dhe nga Crameri, ii, 107, ku një pjesë e fragmentit që vijon jepet pa autor, si edhe nga Aurea Catena, f. 201, bot. Venet. 1775. -- përkthyesi]

«13:11. Ja, ishte një grua që kishte një frymë sëmundjeje prej tetëmbëdhjetë vjetësh.»

Në sinagogë ishte një grua që prej tetëmbëdhjetë vjetësh rrinte e kërrusur nga sëmundja. Rasti i saj mund të jetë jo pak i dobishëm për ata që kanë mend, sepse duhet të mbledhim nga çdo anë atë që na sjell dobi. Nga ajo që i ndodhi asaj, mund të shohim se Satanai shpesh merr pushtet mbi disa njerëz, domethënë mbi ata që bien në mëkat dhe janë bërë të plogësht në përpjekjet e tyre për përshpirtshmëri. Prandaj, këdo që e zë nën pushtet, e përfshin, ndoshta, në sëmundje trupore, sepse kënaqet me ndëshkimin dhe s'ka mëshirë. Dhe Perëndia, që sheh gjithçka, ia jep rastin për këtë me urtësinë më të madhe, që njerëzit, të brengosur rëndë nën barrën e mjerimit të tyre, të vendosin të kthehen në një udhë më të mirë. Për këtë arsye edhe shën Pavli ia dorëzoi Satanait një njeri në Korint, të akuzuar për kurvëri, «për shkatërrimin e mishit, që fryma të shpëtohej». Prandaj thuhet se gruaja e kërrusur e pësoi këtë nga mizoria e djallit, sipas fjalëve të Mësuesit tonë: «të cilën Satanai e kishte lidhur prej tetëmbëdhjetë vjetësh.» Perëndia, siç thashë, e lejoi këtë, ose për mëkatet e saj, ose më saktë, sipas veprimit të një ligji të përgjithshëm e të përbotshëm. Sepse Satanai i mallkuar është shkak i sëmundjes për trupat e njerëzve, meqenëse shkelja e Adamit, siç pohojmë, ishte vepër e tij, dhe me anë të saj trupat tanë njerëzorë u bënë të prekshëm nga sëmundja dhe prishja. Por, kur njerëzit ndodheshin në këtë gjendje, Perëndia, që nga vetë natyra e tij është i mirë, nuk na braktisi teksa vuanim nën ndëshkimin e një sëmundjeje të zgjatur e të pashërueshme, por na çliroi nga prangat tona, duke na zbuluar praninë dhe shfaqjen e tij në botë si mjetin e lavdishëm shërues për vuajtjet e njerëzimit. Sepse ai erdhi për ta ripërtërirë gjendjen tonë ashtu siç ishte në fillim, sepse «Perëndia, siç është shkruar, nuk e bëri vdekjen, as nuk kënaqet me shkatërrimin e të gjallëve; sepse i krijoi të gjitha që të kishin qenie, dhe të shëndetshëm ishin brezat e botës, e në to nuk ka helm shkatërrimi», «por nga smira e djallit vdekja hyri në botë».

Mishërimi i Fjalës dhe marrja e natyrës njerëzore prej tij ndodhën për të përmbysur vdekjen e shkatërrimin, si edhe atë smirë që gjarpri i lig ushqente kundër nesh, ai që qe shkaku i parë i së keqes. E këtë na e vërtetojnë qartë vetë faktet. Dhe kështu ai e çliroi të bijën e Abrahamit nga sëmundja e saj e zgjatur, e thirri dhe i tha: «Grua, je zgjidhur nga sëmundja jote.» Fjalë tejet e denjë për Perëndinë dhe plot fuqi të mbinatyrshme, sepse me një prirje mbretërore të vullnetit të tij ai e dëbon sëmundjen. Dhe vuri gjithashtu duart mbi të, dhe menjëherë, thotë, ajo u drejtua. E që këtej mund të shihet se mishi i tij i shenjtë mbante në vetvete fuqinë dhe veprimin e Perëndisë. Sepse ishte mishi i tij, e jo i ndonjë Biri tjetër përveç tij, të veçantë e të ndarë prej tij, siç e përfytyrojnë disa me pabesi të madhe.

Dhe kryetari i sinagogës u përgjigj i zemëruar, sepse Jisui kishte shëruar ditën e së shtunës, etj.

E megjithatë, si nuk duhej të mrekullohej ai më tepër që Krishti e kishte çliruar nga prangat e saj këtë bijë të Abrahamit? E ke parë atë të çliruar papritur nga fatkeqësia e saj; ishe dëshmitar me sytë e tu se Mjeku nuk u lut, as nuk e mori shërimin e së sëmurës si dhuratë prej tjetërkujt, por e bëri atë si vepër fuqie. Si kryetar i një sinagoge, ti i njeh, besoj, shkrimet e Moisiut. E ke parë se ai lutej në çdo rast dhe nuk bënte asgjë me fuqinë e vet. Sepse, kur Mariama u godit nga lebra vetëm ngaqë kishte thënë kundër tij diçka qortuese, madje të vërtetë, «sepse ai, thotë ajo, kishte marrë për vete një grua etiopiane», Moisiu nuk mundi ta mposhtte sëmundjen, por, përkundrazi, ra përmbys para Perëndisë, duke thënë: «O Perëndi, të lutem, shëroje!» E as kështu, ndonëse u lut, nuk iu fal ndëshkimi i mëkatit të saj. Dhe secili prej profetëve të shenjtë, nëse diku bëri ndonjë mrekulli, shihet se e bëri me fuqinë e Perëndisë. Por këtu vër re, të lutem, se Krishti, Shpëtimtari i të gjithëve, nuk bën asnjë lutje, por kryerjen e çështjes ia lë fuqisë së vet, duke e shëruar me një fjalë e me prekjen e dorës. Sepse, si Zot e Perëndi, e tregoi mishin e vet po aq të fuqishëm sa vetë ai për çlirimin e njerëzve nga sëmundjet e tyre. Dhe që këtej synohej që njerëzit të kuptonin domethënien e misterit rreth tij. Prandaj, po të kishte qenë kryetari i sinagogës njeri me mend, do të kishte kuptuar, nga një mrekulli kaq e mahnitshme, se cili dhe sa i madh ishte Shpëtimtari, as nuk do të kishte folur në po atë mënyrë të paditur si turmat, as nuk do t'i kishte akuzuar ata që merreshin me shërimin se shkelnin ligjin që, sipas traditës, ndalonte punën ditën e së shtunës.

«Por të shërosh, kuptohet, është punë.» A shkelet vallë ligji, kur Perëndia tregon mëshirë qoftë edhe të shtunën? Kujt i urdhëroi të reshtte nga puna? Vetes së tij? Apo, më tepër, ty? Nëse veten e tij, atëherë le të pushojë të shtunën kujdesi i tij mbi ne: le të prehet dielli nga rrugëtimi i tij i përditshëm; le të mos bien shirat; le të qetësohen burimet e ujërave, rrymat e lumenjve që rrjedhin pa pushim dhe erërat. Por, nëse ty të urdhëroi të pushosh, mos e fajëso Perëndinë që me fuqi tregoi mëshirë mbi dikë qoftë edhe të shtunën. Dhe përse, në fund të fundit, i urdhëroi njerëzit të pushonin të shtunën? Që të prehen, të thonë, shërbëtori yt, kau yt, kali yt dhe gjithë bagëtia jote. Kur, pra, Perëndia u jep njerëzve prehje duke i çliruar nga sëmundjet e tyre, kurse ti e ndalon këtë, atëherë qartë e shkel ligjin e së shtunës, sepse nuk i lë të prehen ata që vuajnë nga sëmundja e lëngata dhe që Satanai i kishte lidhur.

Por kryetari i sinagogës mosmirënjohëse pa gruan që i kishte gjymtyrët të sakatuara e trupin të kërrusur e të përthyer gjer në tokë. Kur pa se si ajo merrte mëshirë nga Krishti dhe drejtohej krejtësisht vetëm me prekjen e dorës së tij, se si ecte me atë hap të drejtë që i ka hije njeriut dhe madhëronte Perëndinë për çlirimin e saj, u zemërua rëndë për këtë. Dhe, i djegur nga tërbimi kundër lavdisë së Zotit, u ngatërrua në smirë dhe shpifi kundër mrekullisë. Megjithatë, ai e la mënjanë Zotin tonë, që do t'ia kishte zbuluar hipokrizinë, dhe qortoi turmat, që zemërimi i tij të dukej sikur ndizej për hir të së shtunës. Por qëllimi i tij i vërtetë ishte t'i bindte ata që gjatë javës ishin të shpërndarë e të zënë me punët e tyre, që të mos ishin as shikues as admirues të mrekullive të Zotit të shtunën, që të mos besonin ndoshta edhe ata.

Por thuamë, o rob i smirës, çfarë lloj pune e ndaloi ligji, kur të urdhëroi të hiqje dorë të shtunën nga çdo punë dore? A e ndalon vallë punën e gojës dhe të folurit? Atëherë hiq dorë të shtunën nga të ngrënët e të pirët, nga biseda dhe nga këndimi i psalmeve. Por, nëse heq dorë nga këto dhe as ligjin nuk e lexon, ç'dobi ke nga e shtuna? Nëse, përkundrazi, e kufizon ndalimin vetëm te puna e dorës, si mund të jetë punë dore shërimi i një gruaje me anë të një fjale? Por, nëse e quan veprim ngaqë gruaja u shërua vërtet, atëherë edhe ti kryen një veprim kur fajëson shërimin e saj.

«Por, thotë ai, Ai tha: ‹Je zgjidhur nga sëmundja jote›, dhe ajo u zgjidh.» E pra! A nuk e zgjidh edhe ti brezin tënd të shtunën? A nuk i heq këpucët, nuk e rregullon shtratin e nuk i pastron duart kur t'i ndotësh nga të ngrënët? Përse, pra, zemërohesh kaq shumë për një fjalë të vetme: «je zgjidhur»? E në ç'punë u mundua gruaja pasi u tha fjala? A iu vu zejes së bakërpunuesit, marangozit apo muratorit? A nisi po atë ditë të endte apo të punonte në vegjë? «Jo. U drejtua, thotë ai. Është pikërisht shërimi ai që përbën punë.» Por jo! Ti në të vërtetë nuk je i zemëruar për të shtunën, por, ngaqë e sheh Krishtin të nderuar e të adhuruar si Perëndi, çmendesh e mbytesh nga tërbimi dhe tretesh nga smira. Një gjë e mban të fshehur në zemër, kurse shpall e merr si shkas një tjetër; prandaj Zoti, që i njeh arsyetimet e tua të kota, të nxjerr fajtor në mënyrën më të përsosur, dhe kështu ti merr titullin që të ka hije, duke u quajtur hipokrit, shtirës e i pasinqertë.

O hipokrit! A nuk e zgjidh secili prej jush të shtunën kaun a gomarin nga grazhdi dhe e çon për ta ujitur?

Ti çuditesh, thotë ai, me Mua, që kam zgjidhur një bijë të Abrahamit; e megjithatë ti u jep prehje kaut e gomarit tënd, i zgjidh nga puna e tyre dhe i çon për t'i ujitur. Por, kur një qenie njerëzore që vuan nga sëmundja shërohet mrekullisht dhe Perëndia tregon mëshirë, ti i fajëson të dy si shkelës: Njërin që shëroi, tjetrën që u çlirua nga sëmundja e saj.

Shih, të lutem, kryetarin e sinagogës, si vlen për të njeriu më pak se kafsha, sepse së paku kaun e gomarin e vet i quan të denjë për kujdes të shtunën, kurse, në smirën e tij, nuk do që Krishti ta çlirojë nga sëmundja gruan e kërrusur dhe as nuk dëshiron që ajo të rimarrë formën e vet të natyrshme.

Por kryetari i sinagogës, plot smirë, do të parapëlqente që gruaja, e cila u drejtua, të rrinte e kërrusur si kafshët katërkëmbëshe, sesa të rimerrte formën që i ka hije njeriut; pa pasur synim tjetër veçse që Krishti të mos madhërohej, as të mos shpallej Perëndi për veprat e tij. Por ai del hipokrit, po qe se së paku kafshët e veta pa gjuhë i çon të shtunën për t'i ujitur, kurse zemërohet që kjo grua, e cila ishte bijë e Abrahamit për nga prejardhja e akoma më shumë për nga besimi, të çlirohej nga zinxhiri i sëmundjes së saj. Sepse çlirimin e saj nga sëmundja e quan shkelje të së shtunës.

Të gjithë kundërshtarët e tij u turpëruan.

Turpi ra, pra, mbi ata që kishin nxjerrë këto mendime të prishura: ata që ishin penguar te guri i qoshes dhe qenë thyer, që i kishin bërë ballë Mjekut, që ishin përplasur me Poçarin e urtë, ndërsa ai merrej me drejtimin e enëve të veta të shtrembra; dhe s'kishin ç'përgjigje të jepnin. E kishin nxjerrë fajtore veten pa mundur ta hidhnin poshtë, u heshtën dhe mbetën në mëdyshje se ç'të thoshin. Kështu ua kishte mbyllur Zoti gojën e pacipë. Kurse turmat, që korrën dobinë e mrekullive, u gëzuan. Sepse lavdia dhe shkëlqimi i veprave të tij zgjidhte çdo pyetje e dyshim te ata që e kërkonin pa ligësi.